kritiken hemeroteka

7.059 kritika

Azken kritikak

« | »

Maleta / Sergei Dovlatov (Amaia Apalauza Ollo) / Erein - Igela, 2015

Umore arriskutsua Javier Rojo / El Diario Vasco, 2015-07-31

Agintean daudenek (eta alde honetatik begiratuta berdin da zein den agintera heltzeko bidea edo boterearen jatorria) zailtasunak izaten dituzte umoretik eta ironiatik egindako kritikak asimilatzeko. Askotan boterean daudenei jasan beste irtenbiderik ez zaie geratzen baina ahal duten neurrian umorea ere itotzeko edo klandestino bihurtzeko ahaleginak egiten dituzte. Adibideak ez dira falta, eta alde guztietan daudenez nork bere intereseko kasua gogora lezake arazorik gabe. Umorea eta disidentzia bat egiten dituztenen artean Sergei Dovlatov idazlea (1941-1990) dugu. Idazle errusiarra (Sobiet Batasunaren garaian Leningrado deitzen zen hirian bizi izan zen, Estatu Batuetara emigratu zuen arte) maisua dugu ironiaren erabileran, “Maleta” izenburua duen narrazio liburu honetan ikus daitekeen bezala. Idazlan honetan agertzen diren narrazioen abiapuntuan Estatu Batuetara joan zenean idazleak eraman zuen maleta barruan gordetako objektuak azaltzen zaizkigu. Objektu arruntak dira (bota batzuk, gerriko bat, trajea…) baina aldez edo moldez Errusian bizi zen egoera azaltzeko balio dute, objektu bakoitzak bere atzean historia bat baitu, objektua bera transzenditzen duena egoeraren metafora bihurtuz. Objektu bakoitzaren atzean dagoen historia hori gehienetan sinple xamarra da, ironikoa eta umoretsua, ia pikareskoa kasuren batean. Baina historia horiek erakusten digute kartoi-harrizko dirudien mundu bat, non aginduak ematen dituztenen eta aginduak jasaten dituztenen arteko lubakia gaindi ezina baita, bi mundu paralelotan daude-eta. Alde batetik, pertsona arrunten bizitza arruntak ditugu, beren mixeriekin, beren gora-beherekin. Hauek sistemarekin bat daudela irudikatzen duten bitartean, sisteman sinesten duten eta batez ere sistematik aprobetxatzen diren agintariak daude, mundu birtual batean mugitzen direnak. Dovlatovek ez du kritika politikorik egiten, ez du diskurtso ideologizaturik eskaintzen. Kritika soziala egiten du, eta horretatik inor ez da aske geratzen. Narrazio errealistak dira, sinpleak, ironikoak. Errusiako bizitzan ,agertzen ziren egoera absuruoak aurkezten dituztelarik, boterea biluzik geratzen da, umorea disidentziarik gogorrena izan daitekeela erakutsiz.

Azken kritikak

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Esparza

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Peru Iparragirre

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak