kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Atakak / Hasier Larretxea / Alberdania, 2011

Leku bila Javier Rojo / El Correo, 2011-11-19

Hasier Larretxea euskal literaturan egiten ari den ibilbidea poesiaren esparruan kokatzen da, eta Atakak izenburuko liburua hirugarren emaitza du. Liburuan agertzen diren poemak lau sailetan banatuta agertzen dira eta sail horietan bai gaiaren aldetik bai formaren aldetik ikus daitezkeen desberdintasunek idazlea oraindik ere bere lekuaren bila dabilelako inpresioa uzten dute. Lehenengo eta behin, poemetan islatzen den munduak bi muturren artean kokatzen dela ematen du. Alde batetik, mundu modernoa edukiko genuke. Objektuek osatzen dute mundu hau eta idazleak objektuen pilaketaren bidez itxura kaotikoa ematen dio mundu horri. Mundu moderno horretan lekuak eta ezlekuak nahasten dira, biak maila berberean, gizakiaren esparru naturala bien artean banatuta egongo balitz bezala. Bidaiak ere agertzen zaizkigu. Izan ere, idazle askok bizitza bidaia baten bidez irudikatzeko joera dute eta hemen ere antzeko zerbait agertzen da, baina hemengo bidaiak urrun daude bizitzari zentzua ematen dioten esperientzia epikoetatik, askoz arruntagoak dira-eta. Autoz egindako ibilbide xumeak izan daitezke bidaiok, semaforoz jositako bide batean. Honelako munduaren errepresentazioan bizitza sentimenduz gabeturik agertzen zaigu. Mundu honi kontrajarrita, herrixkan egiten den bizitza agertzen zaigu, erreferentzia biografikoz horniturik dirudiena, idazlea Baztango herri batean jaioa dela kontuan hartuta. Mundu hau ohikeriaren eta itxuraren mundua da. Herri txikiarekin identifika daitezkeen bizitza hau askoz ordenatuago da, baina ordena mantentzen duten arauak konbentzionalak dira, formalitate hutsak. Bi mutur hauen artean kokatuta, idazleak bizitzari buruzko hausnarketa eskaini nahi du bere poemetan.

Bestalde, poema hauetan idazleak bere burua ezkutatzen du. Alde honetatik oso gutxitan ikusiko dugu poetaren erreferentzia ni baten bidez gauzatuta. Ahots anonimoa da poetarena, edonorena edo guztiena izan daitekeena, irakurlearen ahotsarekin bat egin nahi duena. Eta subjektua ezkutatzeko joera honekin batera abstrakziorako joera ere aipatu behar da. Gauzak honela, poemak zehaztugabetasunean mugitzen dira, non irakurlearen interpretazioa ezinbestekoa den testuari esanahi osoa emateko.

Gauzak honela, poema askok inpresioen zerrenda xumeak dirudite, mundu pertsonal baten adierazpideak, non batzuetan hitz klabe batzuk (“argia” adibidez) nabarmentzen diren.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak