kritiken hemeroteka

7.591 kritika

Azken kritikak

« | »

Atakak / Hasier Larretxea / Alberdania, 2011

Leku bila Javier Rojo / El Correo, 2011-11-19

Hasier Larretxea euskal literaturan egiten ari den ibilbidea poesiaren esparruan kokatzen da, eta Atakak izenburuko liburua hirugarren emaitza du. Liburuan agertzen diren poemak lau sailetan banatuta agertzen dira eta sail horietan bai gaiaren aldetik bai formaren aldetik ikus daitezkeen desberdintasunek idazlea oraindik ere bere lekuaren bila dabilelako inpresioa uzten dute. Lehenengo eta behin, poemetan islatzen den munduak bi muturren artean kokatzen dela ematen du. Alde batetik, mundu modernoa edukiko genuke. Objektuek osatzen dute mundu hau eta idazleak objektuen pilaketaren bidez itxura kaotikoa ematen dio mundu horri. Mundu moderno horretan lekuak eta ezlekuak nahasten dira, biak maila berberean, gizakiaren esparru naturala bien artean banatuta egongo balitz bezala. Bidaiak ere agertzen zaizkigu. Izan ere, idazle askok bizitza bidaia baten bidez irudikatzeko joera dute eta hemen ere antzeko zerbait agertzen da, baina hemengo bidaiak urrun daude bizitzari zentzua ematen dioten esperientzia epikoetatik, askoz arruntagoak dira-eta. Autoz egindako ibilbide xumeak izan daitezke bidaiok, semaforoz jositako bide batean. Honelako munduaren errepresentazioan bizitza sentimenduz gabeturik agertzen zaigu. Mundu honi kontrajarrita, herrixkan egiten den bizitza agertzen zaigu, erreferentzia biografikoz horniturik dirudiena, idazlea Baztango herri batean jaioa dela kontuan hartuta. Mundu hau ohikeriaren eta itxuraren mundua da. Herri txikiarekin identifika daitezkeen bizitza hau askoz ordenatuago da, baina ordena mantentzen duten arauak konbentzionalak dira, formalitate hutsak. Bi mutur hauen artean kokatuta, idazleak bizitzari buruzko hausnarketa eskaini nahi du bere poemetan.

Bestalde, poema hauetan idazleak bere burua ezkutatzen du. Alde honetatik oso gutxitan ikusiko dugu poetaren erreferentzia ni baten bidez gauzatuta. Ahots anonimoa da poetarena, edonorena edo guztiena izan daitekeena, irakurlearen ahotsarekin bat egin nahi duena. Eta subjektua ezkutatzeko joera honekin batera abstrakziorako joera ere aipatu behar da. Gauzak honela, poemak zehaztugabetasunean mugitzen dira, non irakurlearen interpretazioa ezinbestekoa den testuari esanahi osoa emateko.

Gauzak honela, poema askok inpresioen zerrenda xumeak dirudite, mundu pertsonal baten adierazpideak, non batzuetan hitz klabe batzuk (“argia” adibidez) nabarmentzen diren.

Azken kritikak

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Artxiboa

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Hedabideak