kritiken hemeroteka

7.730 kritika

Azken kritikak

« | »

Bezperaren bezpera / Aingeru Epaltza / Pamiela, 2007

Barne paisaia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-05-16

Liburua irakurri ondoren burura etorri zait Gerla Urte, Gezur Urte hura. Ez nuke jakingo zehazten zergatik etorri zaidan burura Irigarairen aspaldiko liburua, Epaltzaren azkena irakurtzen ari nintzelarik. Beharbada, funtsean, biak ala biak gerraz ari direlako; kanpoko gerraz baino, kanpoko ekintza odoltsuek norberaren baitan utzi duten hondarreko egoeraz gehiago: egonezinaz, hain zuzen. Horregatik dira, biak ala biak, liburu tristeak. Errealitàtea bera ere, ahal edo nahi den tokitik begiraturik, ez da alaiagoa.

Edozein kontaeraren hasieraren hasieran puntu bat oinarrizkoa egoten da. Haraino joan beharra dago eta, puntu hura jotakoan, handik abiatu beharra ere bai, amaieraraino iristeko ez ezik, ibilbideko paisaia ulertu ahal izateko ere. Askok egin dute ibilbide hori (denok ez esatearren), baina gutxik izan dute bidearen nondik norakoari begiratzeko kemenik, edo gogorik. Inertziaren ohiturak bultzatzen gaitu aurrera, nora eta nola goazen kontuan hartzeke. Abiapuntua, Epaltzaren honetan, aita da. Gerra zibilean ibili eta ihes egin behar izan zuen; Melitón Manzanesen eskuetan erori zen eta, hura hil zutenean, gizatxarra zela adieraztearekin batera (ez dut egileak dakarren hitza erabiliko), inor hiltzea bekatu handia dela aitortu zien ondorengoei. Gure aurreko belaunaldikoek, alegia gure gurasoek, ez baitziguten (neure burua sartzen dut auzian) gezurrik esan, egia baizik. Beste kontua da noiz jakin genuen egia esaten ari zirela. Aitorpen generoan sartuko nuke liburua eta, horregatik, hurbilago dago lirikatik, epikatik baino; hurbilago errealitatetik, beraren mistifikazio eta fantasiatik baino; hurbilago norberarengandik, besteengandik baino. Lirika, azken finean, kontzientziaren hizkuntza da, hitz guztiek, airean ibilitakoan, ihes egin digutenean, eta pausalekurik ez dugunean haientzat Kontzientzia ari da mintzo lerrootan, baina ez bere burua zuritzeko, bere buruari zer gertatu den azaltzeko. Ez dago saminik, ez dut halakorik sumatu; ezta suminik edo haren fruitu den mendeku nahirik ere; porrot sentimendua baizik.

Porrota ordea eragile izan daiteke, etorkizunari begira irakasle ere bai, zein den ateratzen den ondorioa.

Azken kritikak

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Mikel Asurmendi

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Igor Estankona

Lilurabera
Yurre Ugarte

Aiora Sampedro

Euskal literatura itzuliaren egiturak eta islak 1975-2015
Miren Ibarluzea

Javier Rojo

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Hasier Rekondo

Panpina
Erika Olaizola

Javier Rojo

Etxeko urak
Leire Bilbao

Nuria Cano

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibai Atutxa Ordeñana

Abaro
Itxaro Borda

Aiora Sampedro

Odolik gabe
Alessandro Baricco

Nagore Fernandez

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Javier Rojo

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Hedabideak