kritiken hemeroteka

7.319 kritika

Azken kritikak

« | »

Literatura eta ideologia / Xabier Etxaniz / Utriusque Vasconiae, 2007

Ideologia Jon Kortazar / El País, 2008-05-05

Xabier Etxanizek (Oñati, 1961) liburu honen atarian aipu garrantzitsua jartzen du. Iris Zavala ikerlarienarena da eta bertan Literaturak irudi identitarioak bidaltzeko duen ahalmena goraipatzen da. Literatura kolektibitatearen irudi eragile nagusia, ohiturak eta pentsamoldeak adierazteko tresna gisa definitzen du aipuak.

Liburuaren alderik interesgarriena sarrera metodologikoa da. Bertan egileak garbi uzten du literaturak baduela ideologia zabaltzeko indar berezia. Batez ere, gizarte demokratikoetan, zeinetan hitzaren jabe izatea, hitza eta mezua zabaltzeko ahalbidea izatea indarraren jabe izatea da. Horrela onartzen du egileak: “Diskurtsoa, hizkuntzaren erabilera, hitzen indarra gero eta garrantzitsuagoa da gure gizartean, baita kulturan eta literaturan ere”. Sarreraren indarra liburuan duen zabaleran adierazten da (100 orrialdetatik 21). Hartan literaturaren eta ideologiaren arteko zubiak eratu dira eta deskribatu.

Ondorengo bost kapituluetan ideologiak utzi duen itzala jarraitu du idazleak, literaturaren hainbat esparru adieraziz. Batzuk, nabarienak, haur eta gazte literaturarekin loturik daude, egilea esparru horretan aditu gisa ezaguna baitugu. Ahozkotasunaren zentzu kontserbatzailea, emakumearen alde ikusgarria (edo ezikusia) gaurko gure literaturan, indarkeriaren gaiak, haur ipuinetan agertzen diren irudien azterketa, eta, bukatzeko, Disneyren indarraren marrazketa, guztiak beti ere irakurketa kritiko baten alde.

Etxanizek herri-generoekin egiten du lan, eta aspaldi jarri zen zalantzan herri-generoen kontserbatzaile joera, beraz ez da zaila genero horretan (ahozkoa litzateke adibiderik nagusiena Walter Ong irakurri dutenentzat) ideologia kontserbatzaile ikustea. Philipe Arièsek Europako haurren mundua aztertu zuenean adierazi zuen haurrek jasotzen dituztela gizarte helduetan zahar bihurtu dena, eta beraz eremu kontserbatzailea dela. Emakume literatura edo gatazka aipatzen dituenean aldiz, irudikorra da baina gaiak ihes egiten diola dirudi, nahiz eta zertzelada oso interesgarriak ematen dituen.

Azken kritikak

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Txema Arinas

Basa
Miren Amuriza

Usoa Alberdi Fernandez

Sofia Petrovna
Lidia Txukovskaia

Ibai Atutxa Ordeñana

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Peru Iparragirre

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Artxiboa

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Hedabideak