kritiken hemeroteka

8.091 kritika

Azken kritikak

« | »

Satanen seme / Charles Bukowski (Mikel Olano) / Elkar, 2007

Basa bizitza Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-04-11

Bukowskiri buruz hitz egitea idazle izan zen pertsonaiaz hitz egitea da. Ez nuke esango erraza denik; ez nuke esango zaila denik. Ez da ohikoa idazlea bera pertsonaia izatea, baina batzuetan gertatzen da, ez gehiegitan. Idazleak, izan ere, nahiago izaten du kanpotik barnera begiratu, eta ez barnetik kanpora barreiatu, argi-uhina balitz bezala. Baina, tira, narratibagintzaren trikimailuak dira. Idazle orok bere burua du abiapuntu idazterakoan, eta bere burua diodanean bere esperientzia, bere sentimenduak, bere pasio eta irrikak, bere gogo eta apetak, bere amets eta eldarnioak aipatu nahi ditut. Ez gara izaki hutsak, beteak baizik. Batzuk, airez beteak, jakina; beste batzuk, txoriz, armiarmaz edo erlez. Nork bere burua ezagutuz gero, ezagut ditzake besteak. Zaila da, ordea, nork bere burua ezagutzea; zailagoa, beraz, nork bere burua ez engainatzea. Gutxiri buruz esan daiteke halakorik, alegia ez dituztela beren buruak engainatu.

Bukowskik ez zuen bere burua engainatu. Hasieratik bukaeraraino leial izan zitzaion bere buruari, bere pertsonaia bat balitz bezala. Eta bere pertsonaietako bat zen, garrantzitsuena. Bada nartzisismoaren zantzurik joera horretan, nork bere burua denen aitzinean azaltzeko nahi horretan, erabat asaldatzeke. Euskaldunok barnerakoiak eta herabeagoak gara, orokorrean, asaldagarriagoak, ez gara hain erraz biluzten inoren aurrean, baina biluzten garenean ito egiten gara, geure biluztasunean. Horra hor kontuak. Bukowskiren pertsonaiak informalak dira, zorigabekoak dira, eguneroko bizitzak kolpatu dituenak dira. Eguneroko bizitza ez da soilik kanpoko bizitza, barnekoa ere bai. Bukowskik ez du ezberdintasun handirik egiten kanpo eta, barnearen artean. Bere pertsonaiak diren bezalakoak dira, hala egin dituztelako, hartaraino zedarritu dituztelako eguneroko gertaerek. Zorigabeak badira nor bere lantokian edo nor bere espazio publikoan, are zorigabeagoak dira bakoitza bere etxean. Baina gizatasuna darie pertsonaiei, samurtasun moduko bat. Pertsonaia naturalak dira, apur bat basatiak. Baina halakoxea da bizi diren mundua. Ez dezagun ahantz.

Azken kritikak

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Puta zikinak
Juno Mac / Molly Smith

Irati Majuelo

Hezurrezko kaiolak
Hasier Larretxea

Jon Martin-Etxebeste

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu

Mikel Asurmendi

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak