susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Nolakoak ginen Elvis-en garaian? | Falta direnerako »

Udan lana egiten zuen gizona / Pako Aristi / Erein, 2007

Udako uztak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-01-18

“Azken hamar urteotan Palo Aristik idatzi dituen artikuluak biltzen ditu liburu honek”. Hala irakurtzen da liburuaren atzeko aldean. Hamar urte asko dira, noski, banaka hartuta ere. Hamar urtetan asko idatz daiteke, edo ez daiteke batere idatz, animuaren arabera, jakina. Dena dela, eta irakurlearen argibide gisa, esan beharra dago liburuak eskaintzen duena bilduma déla: “bizienak, zorrotzenak, hilezkorrenak aukeratuz”. Hilezkor hitza ageri izanak harritu nau gehien bat Zerbait hilezkorra izango dela ustea geroari buruz iritzi onegia izatea da, edo orainari buruz iritzi txarregia, ez dakit. Bi iritziok batera joan ohi dira batzuetan eta bereizirik besteetan.

Prentsan idazten den artikuluak, zalantzarik ez dut, bizialdi laburra izaten du, egunkariak berak duen bera, edo gutxiago, beharbada. Ez dago memoriarik egunkarietan idazten den guztia gordeko duenik, makina bat ez bada, eta ez edozein. Liburuak, oraingoz bederen, bizialdi luzeagoa du, bera baita nolabait finkatu den memoria, eta ez dago buelta askorik ematerik inguruan, nahi dena aurkitu ahal izateko. Prentsak beste morrontzak ere baditu berarekin, presaka idatzi beharra batzuetan hatzak teklatuan jarriak eta horizonteaz haratago burua. Idazketa oinarrizkoa egitera behartzen dú, senaz gehiago arrazoimenaz baino. Idazketa primitiboa, nolanahi ere, funtsezkoa. Prentsa, orain arte ia; idazleak hezteko tokia izan da, bakoitzak bere mugak non dituen ziurtatzeko zelai letrazkoa; bakoitzak bere koskak non jarriak dituen ezagutzeko errepide malkarra ere bai. Prentsan idazten duenak garbiketa lan etengabea egiten du, zehaztasunaren eta argitasunaren bila.

Pako Aristik, ogibidez eta afizioz, asko idazten du egunkarietan eta aldizkarietan. Idazteko era eta moduak oso ditu ezagun eta jakinak. Estiloa, izan ere, estilo nahia baino ez da, idazketa berezko lortzeko saioa. Ez da erraza. Estiloa ere aldakor baita, idazlea den bezala. Ez baita berdin idazten burukominez edo minik gabe, baraurik edo hamaiketako ederra egin ondoren, ezta edanda edo edateke. Estiloa ere ez da betikoa, ez da hilezkorra ere. Joan egiten da batzuetan eta kostata itzultzen da; aldaturik.