kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Elvis hil zen urtean / Xabier Mendiguren E. / Elkar, 2007

Nolakoak ginen Elvis-en garaian? Patxi Sarriegi / Deia, 2008-01-15

Geronek ere, Elvis hil zen urtean ez genuen haren musikarik entzun. Besteak beste, egilearen ia urte berekoa izanik, ez baikenuen oraindik musika mota horretarako zaletasun berezirik. Nobela laburra da, edo ipuin luzea, irakurketa erritmo azkarrean doana gainera, Xabier Mendiguren Elizegik idatzitakoa. Lehen pertsona darabilenez, sarritan, halako egiantza nabaria sumatzen zaio kontatutakoari, ezinbestez; fikziotik hain gertu dago errealitatea… eta alderantziz ere, fikzioa sortzeko zer hobe errealitateari erreparatzea baino?

Halaxe egin du egileak, istorioko narratzaile bihurtuta… baina 30 urte atzera egin du horretan, iraganeko kontakizunak eguneratuz… nolakoak ginen txikitan? Zenbat aldatu ote gara?… Garai bateko adiskidetasunak, ametsak, maitemintzeak, musika gustuak, beldurrak…. nerabezaroko hiru mutilen ahotan jarri ditu, beren ikuspegitik kontatzen ditu. Diskurtso ideologiko handirik gabe, baina koherentziaz; bihotzak garai horretan eskatutakoari erreparatuta, baina erresuminik gabe.

Eta gaztaroa deskubrimendu etengabea denez, horixe liburuak planteatzen duen gaiaren ardatza, horixe liburuko protagonisten lilura, istorioan zehar narratzaileak ezin hobeto garatzen duena. Edu, Rober… Inma… konplize bikainak bilakatuko zaizkio protagonista nagusiari, lagun arteko katramilak bata bestearen atzetik gertatuko zaizkio.

Gazte garaiko istorioa da, azken batean, baina ez hain gazteentzako idatzia, oroiminak hartaturik. Helduagoentzako interesgarriagoa, duda izpirik ez… azken batean, hainbat eta hainbat kontu gogorarazteko guztiz baliagarria suertatzen delako, askotan literatura bera ere ohiko errealitatetik hain urrun gelditzen ez zaigunez.

Malenkonia, nostalgia, hausnarketa… balio preziatuak bilakatzen dira istorioan zehar. Kosta egiten zaigu gogoratzea… irakurtzeko grina areagotzen zaigu horrelakoetan. Elvis hil zen urtean orduan bai gazteak eta esperimentatu gabeak baikinen, liburuak azken 25 urteotako soziologiaren historia egiteko parada ederra ematen digu, era naturalean gainera. Liburuko azala horren adibide garbia, bularretakoa ikusita zenbat amets protagonistak…

Azken batean, garai bateko gizarte baten erretratua egiten duen istorioa da liburua: “Elvis hil zen urtean, Edu izan zen gure artean neska bat limurtu zuen bakarra. Gainera, n or ligatuko eta urtero bere gurasoen herriaren ondokora joaten zen neska bat, Yoli, urte hartan, Eduren antzera, gure herrian geratu zena; festetako dantzaldiren batean topo egin, elkar agurtu, berriketan hasi… eta hara. Azkenean Galiziako oporraldiek zer edo zertarako balio izan ziotela esaten nion nik, eta berak ezetz, hara joan ez zelako lortu zuela azkenik zerbait”.

Badu, ezinbestean, istorioak elementu autobiografikorik… irakurleak atseginez jasoko dituenak… Tarteka galdera, burutaziorik, bakarrizketarik…. irakurketarako grina itzaltzen uzten ez dutenak… egilearen lorpen handia da hori, Xabier Mendigurenena.

Garai hartako oroitzapenak…. askorenak dira bertan bildutakoak, protagonistek kontatzen dituzten modukoak… istorioa erraz doa, darabilen hizkuntza lagun ezin aproposagoa da gainera… Halaxe gertatu zaigu guri bederen. Halaxe disfrutatu ere egin dugu, oroitzapenez oroitzapen.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak