kritiken hemeroteka

8.733 kritika

« | »

Ipuinak / Pedro Miguel Urruzuno / Euskal Editoren Elkartea, 1988

Pedro Miguel Urruzuno Dabid Zuazalde / Argia, 1988-04-17

Aspaldi hasi ginen bilduma honetako liburuak aurkezten baina aste batzuez geldirik eduki dugu errota. Ea berriz ere jiratzen hasi eta falta zaizkigunak helarazten dizkizuegun.

Pedro Miguel Urruzunok den baino ezagunago beharko luke. Garai batean behintzat gaur baino askoz ezagunago izandu zen. 1880ko harmakadan hasi eta ia astero astero atera zituen bere ipuinak garaiko euskal aldizkari gehientsuenetan (“Euskal-Erria”, “Euskalzale”, “Ibaizabal”, “Euskal-Esnalea”, “Baserritarra”, “Jesusen Biotzaren Deya”, “Zeruko Argia”, “Argia”…) bere bizitza osoan. Hil ostean hasi ziren bere idatziak liburuetan bildurik argitaratzen: 1930ean lehena, eta Auspoa liburutegian beste lau.

Ipuin diogunean argitu behar dugu hauek ez dutela gaur egun izen horrekin ezagutzen ditugun istorioen antzik. Urruzunorenak ateraldiak eta xelebrekeriak izaten dira. Ia ia beti elkar hizketa hutsez emanak, bi lagunen arteko solas barregarriak.

Ipuin hauek helburu bikoitza zuten, jendeari barre eragiteaz gainera: bata, agerikoena, euskaltzaletasuna zuzpertzea, erdalzaleen kontra eta euskaraz dihardutenen alde ari dela; biga, irakaspen moralak ematea, apaiza zen aldetik nahiko integrista eta tradizionalistak.

Bestalde, Urruzunok ez zuen jende jantziarentzat idazten, ez haientzat soilik behintzat. Bere publikoa, euskaraz hitz egiten duen herri xehea du; hemengo pasadizoek ez dute inolako kultur maila jasorik eta hizkuntza berriz erraz eta xamurra.

Egungo irakurlearentzat, liburuaren bi balio azpimarratuko genituzke: bat, umorea, tregoarik gabekoa eta euskal sen sakonaren jabea; bi, elkar hizketa bizi-bizi eta piperrez beteak. Guk gonbidapena egin dizuegu. Ziur ez zaizuela damutuko.

Azken kritikak

Terraza debekatua
Fatima Mernissi

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Elizabeth Bishop

Irati Majuelo

Godoten esperoan
Samuel Beckett

Aritz Galarraga

Esaterik ez dagoenaz
Fito Rodriguez

Iñaki Lopez de Luzuriaga

Bazter utzietan
Karlos Linazasoro

Hasier Rekondo

Gari errearen urrina
Fertxu Izquierdo

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mundu guztiak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Mikel Asurmendi

Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena

Maialen Sobrino Lopez

Zerua hemen
Oihana Arana

Asier Urkiza

Café Mokka
Jabier Muguruza

Nagore Fernandez

Café Mokka
Jabier Muguruza

Iraitz Urkulo

Erbeste
Juan Garzia

Mikel Asurmendi

Erbeste
Juan Garzia

Ibon Egaña

Utopiaren belaunaldia
Pepetela

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2025(e)ko abendua

2025(e)ko azaroa

2025(e)ko urria

2025(e)ko iraila

2025(e)ko abuztua

2025(e)ko uztaila

2025(e)ko ekaina

Hedabideak