Ur-tximeletak / Pili Kaltzada / Erein, 1999

Tximeletak bezalako hitzak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2000-04-21

Joan zen apirilaren 12an, asteazkeenan, Koldo Mitxelena Kulturunean, poesia gaztearen emanaldia ikusteko aukera izan genuen; batzuk, lekuko gisa, eta beste batzuk (idazten ari naizen hau esaterako) partaide gisa. Lau poeta, zein baino zein laurak, ahotsez ezberdin eta sentikortasunez antzeko, Utopiaren bila aspaldi abiatuak, hizkuntza dutelarik itsasuntzi bakar, aritu ziren —musika lagun— nork bere poemak irakurtzen: Harkaitz Cano, Pello Otxoteko, Mirari Garcia de Cortazar eta Pili Kaltzada. Ikuskizun ederra izan zen, hori ere esan gabe doa.

Pili Kaltzada aipatu nahi nuke, ordea, ahots polita izateaz gainera, oso ondo irakurtzen baitu, irratiko esataria izana baita, edo oraindik bada, ez dakit, eta irratiak esatariak egiten ditu, poeta egiten ez dituenean. Baina ez zen bakarrik izan Pili Kaltzadak ahoskatzeko duen moduagatik. Haren poemek zerbait dute irakurriak direnean, idatziak direnean antzeman ezin daitekeena, edo nik behintzat antzeman ez nuena.

Gertatutakoa esaten duen poesia dugu, esperientziadun poesia beraz, esperientziadun poesia berezia balitz bezala, baina garbi dago bizitzaren iturritik edan duela, batzuetan ok egin arte, Pili Kaltzadak. Horregatik behar bada ageri da neska gazte honen poesian eskarmentu moduko bat, bizitzatik zerbait ikasi eta hura gogorarazi nahiko balu 1bezala, besteok bera eroritako zuloan eror ez gaitezen, berak jotako harrian estropozo egin ez dezagun.

Hitz sotilak dira, hitz txikiak, bizitzaren astuna eramateko lagungarri ez direnak, neska poeta honek bizitza gure begien neurriko dela jakingo balu bezala. Ia ahaztu zait esatea. Pili Kaltzadak liburu honetan gaztelerazko poemak sartu ditu euskarazkoekin batera.