kritiken hemeroteka

8.325 kritika

« | »

Orain / Itxaro Borda / Susa, 1998

Orainaren mina Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-10-10

Izenburuak denbora-erreferentzia puntuala dakar. Balio du poemen gaurkotasuna adierazteko; izan ere, azken urteotako poemak bildu baitira liburu honetan. Hiru zatitan banaturik, liburua kronologikoki atzekoz aurrera antolatuta dago: “Ahüzkiko Argi-Kantak” (1995-1997), “Deep Northern Way” (1994) eta “Itsasoaren Bihotzeraino” (1993). Aurelia Arkotxak oso ondo argitzen digu hitzaurrean era horretan banatzearen helburua: “Ohar gaitezke, gaurkotik iraganera doala bidea, anamnesiaren norabidea segituz”. Beraz, pentsa daiteke amnesiari aurre egiteko saioa datekeela liburua. Eta, egia esan, bada eta, era berean, ez da. Bada, idazteko ekimenaren funtsa, iluna argitzea den bezala, ahaztura oroimen bilakaraztea baita. Idaztea denboraren aurka jotzea da, uneko unea bere horretan harrapatu eta betirako iraunaraztea. Eta era berean, memoriaren ahaleginaz harago doa liburu hau. Itxaro Bordak ez du iraganaz soilik idazten, orainaz ere bai. Eta orainaren memoria ez da iraganarena bezain sendoa. Iragan-mina izan daiteke poesiagai, baina zer gertatzen da orainarena denean poetaren mina?

Horretaz, liburuaren mamia “Deep North Way” da, edo gurean esanda “Iparralde Sakonera Bidea”. Berrogei prosazko lan, Aurelio Arkotxaren hiztetan: “berrogei sofrikariozko gelditze, dolu-bide luze honetan”.

“Deep North” Itxaro Borda bizi den lurraldearen metafora dugu. Hala ageri da poema batean: “Hogeitabost mila jende ginen, hogeitabost mila bihotz urratu, gure lurrean exilioan bezala bizi ginenak…”. Metafora gisa argia da, bi hitzetan adierazten baitu dozenaka edo milaka esaldiz adieraz ez daitekeena. Hori da poesiaren indarra. Barne-bidaia gisa antolaturik dago, esan daiteke geografia intimorainoko bidaia dela, hasi heriotzetik, norbera astinzten duen gertaera lazgarri batetik eta ibili norbera plurala egiten den lurralderaino. Min batetik beste min batera, eta tartean bakardadea, isolamendua, hizkuntzaren heriotza, arroztasuna (nor bere herrian), barne exilioa…

Poema sakonak dira, gogorrak beharbada, egoera tamalgarri baten lekuko, ordea. ” The Deep North”, guk ere askotan ahazturaren sareetan gorde dugun postala.

Azken kritikak

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak