kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Azaro urrunetako Intifadak / Gari Berasaluze / Elkar-Kaiero, 1997

Tristuraren hitzak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-03-28

Oso begi bistakoa da euskal poesiak asko aurreratu duela azkeneko urteetan. Areago, beste kulturetan mendeetan egindako bidea oso denbora gutxitan egin duela esango nuke. Horregatik, beharbada, gaurko euskal poesia aztertzerakoan itsasten den kaos itxura hori. Nekez esan genezake eskola nagusirik dagoenik, gure artean behinik behin. Nork bere bidea egin du, nork bere adierazpen-moldeak bilatu ditu, nork bere sentsibilitatetik erantzun dio errealitatearen erronkari. Poeta gazteak dira horretan nabarmen. Poeta zaharrengandik aldegiten saiatu dira, garai modernoen eskakizunei aurre egiten ere bai, eta ez dute funtsean, mamian alegia, erabat lortu. Irudipena dut formetan geratu direla aldakuntzak, berrikuntzak oro; gaiak ere ezberdinak dira, trataera ere bai, baina errezeloa dut janzkera kontua besterik ez dela. Garikoitz Berasaluzeren poema bat datorkit burura, horren guztiaren adierazgarri: “hil dira poeta zaharrak/ negarra eta ura indarra eta odola/ eta iritsi dira poeta berriak/ hil direnen poesia zaharrarekin.”

Azaro Urrunetako Intifadak du izenburua Garikoitz Berasaluze gaztearen liburu honek. Beti du gazte izateak bere abantaila, ez baitu ezer zuritu beharrik. Mundua begi berriez ikustera ohituta, dena ezerezetik sortzeko eskubidea (eta beharra) du poeta gazteak. Liburu sakona izanik, poema asko, irudi asko, gera nadin, oraingoz, idazleak islatu nahi duen munduaren laburpen halabeharrezko batekin.

rakurketa serio baten ondorioz, ezin esan daiteke poema trinkoak direnik. Trinkotasunak formetan eta poesiaren esanahian du bere iturburua. Piska bat aztertuz gero, Berasaluzeren poemak argi samarrak dira, euskal poesian azkenaldian idatzi diren zenbait liburu baino argiagoak, noski. Hizkuntza denotatiboa da, ez dago metafora handirik, nahiko lineala da. Esaten duena esaten du eta horrela ulertu behar da. Hala ere, poemaren eraikuntza da harrigarrien egiten zaiguna. Irudien pilaketa baitago, eta nagusiki erreferentzia multzo gutxiren inguruan: trenak, elurra, tristura, esango nuke.

Poetak bere tristura adierazteko asmatzen dituen hitzak dira liburu honetan datozenak. Tristura mozorrotzeko, tristura bihotzaren barrunbean gordetzeko ahaleginean. Amodioa, lehen pertsonan hori ere; mina, dolorea, eremu nahasi eta zabal batean. Oso lirikoa aurkitu dut liburu osoa, oso sentimentala, oso…, ez dakit nola esan. Sentipenen eta sentsazioen poesia da. Bizia eta sarkorra.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak