« Laukiak eta biribilak | Tristuraren hitzak »

Euskal literaturaren historia txikia / Jon Kortazar / Erein, 1997

Argi bat kritikaren bide antzuan Ritxi Lizartza / Argia, 1997-03-23

Inor gutxi planteatzen ausartzen den bide bati ekin dio Jonek aspaldian, literaturaren kritikan eta ikerketan egiteke dauden hamaika hutsune planteatzeari alegia. Gaur egungo ikuspegitik bide berriak, proiektu berriak… haize garbia ekarri dio lau idazle handiren lanetan itsututa zegoen jenero honi.

Liburu honetan, datuak, datak, kopuruak, izenak, portzentajeak eta abarrekoak baztertu eta euskal literaturaren historia xehea eta kritikoa egiten du, bi ataletan banatuz: aho literatura eta literatura idatzia, biak XVI. mendetik (sorrera garai horretan kokatzen du) XIX. mende bitarte.

Argi asko erakusten du unibertsitatean eskolak ematen ohitua dela, lan mota hau oso didaktikoa baita: irakurterraza da, bibliografia interesgarri eta aberatsaren erabilpen eredugarria egiten du, eta zailena den urratsa ematen du, sintesi orekatua eta nere ustez normalean oso zuzena.

Oso modu labur eta zehatzean egiten digu ahoko euskal literaturaren genero txikien bilduma eta deskripzioa. Eta oso garrantzitsua da hau egitea, bai baitirudi gaur egungo sorkuntzari begira ez dagoen literatur kritikan dena esana dagoela; hala pentsatuta, irudi luke bere osotasunean azaletik baino sekula aztertuak izan ez diren kontuak berraipatu baizik ez dagoela egiterik. Baina Jon Kortazarren lanak ederki erakusten du kontu ugari dagoela esateko eta aztertzeko.

Ahozkotasunari ematen dion garrantzia, bere bokazio didaktikoa eta oso modu laburrean ematen duen informazio mordoa —ez datu solteak, azalpen bakoitza ulertarazten laguntzen duten oharrak baizik— dira, finean, lan honen muina. Beraz, arratsalde batean lor liteke gure literaturaren alde ezagun eta ezezagunen berri izatea, bere osotasunean eta objetibitate handiz.