kritiken hemeroteka

8.335 kritika

« | »

Poema amniotikoak / Sonia Gonzalez / Kutxa, 2005

Barruko borrokak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-11-03

Uste dut, eta bakoitzak egin dezala usteekin nahi edo uste duena, izenburuaren bigarren zatiak, alegia “gerizpeko gudak” izenekoak, liburuak esan nahi edo uste duena hobeto adierazten duela. Har dezagun esaterako poema bat: “igurtzi eta igurtzi/ eta garbitu beharreko zikina/ kristalaren bestaldean dago”. Egia da kanpora erakusten dena ez dela izaten barrura begira azaltzen dena, baina halakoa esateak barnekoa kanporatzeko gogoa adierazten du. Beste kontua da gogoak edo nahiak mugaraino eramatea. Poesiaren kasuan, eta poesia liburu bat aztertzen ari garenez, poetaren barneko eta kanpoko munduak ulertu behar ditugu, erakutsi edo gorde beharrekoak baitira. Gerizpeko gudak, hala dago idatzita, baldin eta idaztea guda balitz, uste ez dudana. Izan ere hainbeste zikindu da gure artean “guda” hitza, non gaur egun Maginot lerroa bezala geratu baita, zuloz josita, suak belztuta eta gorpuak burdina-hari artean zintzilik. Gerizpeko gudak, barruko borrokak, isilpekoak, ausentziakoak, beldur-ikararenak dira, poetak idazten duen bezala. Poesiari itzulita esan dezadan poema liburu honetan badagoela poetaren barne mundua, intimitatea, eta kanpokoa, gizatasuna, elkartzeko eta uztartzeko asmoa. Beste kontua da erabat lortzea. Ez dut uste halakorik gertatzen denik, baina bidea eginda dago, eta hori hartzea besterik ez dago hurrengoan iritsi nahi den tokira iristeko. Agian ez da jakiten nora iritsi nahi den, baina horrek, azken fmean, ez du garrantzirik, beti iristen baikara nonbaitera. Tamala da, ordea, iritsi nahi ez genuen toki horretara iritsitakoan hantxe goxo geraztea, atzera egiterik ez balego bezala. “Iraultza/ geure buruak zuritzeko modua/ bilakatzen da/ borrokak/ aldez aurretik galduak direla/ egiaztatzean”

Ez, ez dut uste poema liburua osoa denik. Gehiago dira poemok hiriko kale kantoian utzitako puskak, puzzle batenak balira bezala. Norbaitek hartuko ditu eta eramango berarekin, puskak hirian sakabanatuz. Eta gero berriro puskaren bat itzuliko du lehen zegoen tokira eta hura izango da bide erakusle. Hurrengorako.

Azken kritikak

Horma
Marlen Haushofer

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Joxe Aldasoro

Zoo
Goiatz Labandibar

Paloma Rodriguez-Miñambres

Xomorroak
Julia Guillamon

Nagore Fernandez

Monogamoak
Iñigo Astiz

Asier Urkiza

Metamorfosia
Franz Kafka

Aritz Galarraga

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Jon Jimenez

Nazionalismoaren alde eta aurka
Joxe Manuel Odriozola

Mikel Asurmendi

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Jose Luis Padron

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

Hedabideak