kritiken hemeroteka

8.475 kritika

« | »

Tom hil da / Marie Darrieussecq (Karlos Zabala) / Alberdania, 2008

Semearen heriotza Javier Rojo / El Correo, 2008-09-06

Marie Darrieussecq, azken garai honetan, Frantziako literaturan sortu den idazle garrantzitsuenetako bat dela dirudi. Gure artean bere liburu batzuk agertzen hasi dira euskaraz, argitaratzaileek itzulpenetan gauza berriei ere arreta jarri nahi dietelako beste froga bat eskainiz. Kasu honetan “Tom hil da” izeneko nobela da argitaratu den liburua,

Karlos Zabalaren bertsioan. Nobelan kontatzen dena honelako esaldi neutro batekin laburbil liteke: Narratzaile batek (emakumeak) lehenengo pertsonan kontatzen du zer-nolako eragina egiten dion semearen heriotzak. Baina kontatzen dena kokatze aldera, semearen heriotzaz ohar batzuk egin behar dira: Semeak lau urte zituen hil zenean, hau da, haur bat besterik ez zen orduan; heriotza etxeko istripu baten ondorioz gertatu zen. nobelan zehar istripuari buruzko xehetasunak ezkutatzen badira ere, azken momentura arte behintzat: eta narratzaileak heriotza gertatu eta hamar urtera kontatzen du gertatutakoa.

Semearen ustekabeko heriotzak adierazten duen tragediak nekez izan dezake hitzezko azalpen zuzena, tragedia hori nahi gabe ere sentimentalkeriaren adierazpen negartia bihurtu baitaiteke. Kontakizunean, ordea, argumentua batez ere sentimenduek osatzen badute ere, sentimentalkeriari itzuri egiten saiatzen da. Narratzaileak bere sentimenduen berri ematen digu, baina narrazio honetako osagai nagusia heriotzak dakarren denboraren gelditzea dela ematen du, zeren, hamar urte pasatu diren arren, heriotza hori beti presente baitago. Denbora etenda geratu da heriotzaren momentuan, eta heriotza behin eta berriro gertatzen ari den orainaldi amaigabe batean kokaturik dago, ez lehenik ez geroaldirik duen presente absolutu batean. Narratzaileak kontatzen digu nola mina erokeria bihurtzen zaion, baina irakurleak nekez osa dezake presente absolutu horretan gertakarien segida kronologikoa. Gauzak horrela, momentu desberdinetako gertakariek bat egiten dute orainaldi amaigabe batean, denbora bera desagertu den osagaia izango balitz bezala. Tragediaren erdian, minak harrokeriaren forma ere hartzen du — zenbaitetan, haurraren heriotza sufritu duten gurasoek minaren elite moduko bat osatzen baitute.

Idazkerak, bestalde, ia telegrama baten itxura dauka, sentimenduen kontatu beharra hitzek dakarten patxadaren gainetik pasatuko balitz bezala. Izan ere, gertakari batzuen aurrean hitzak berak soberan daudela ematen du.

Azken kritikak

Zero
Aitor Zuberogoitia

Amaia Alvarez Uria

Oihaneko ipuinak
Horacio Quiroga

Aiora Sampedro

Carvalho Euskadin
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Egurats zabaletako izendaezinak
Rakel Pardo Perez

Jon Jimenez

Antropozenoren nostalgia
Patxi Iturregi

Asier Urkiza

Barrengaizto
Beatrice Salvioni

Nagore Fernandez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lautadako mamua
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Berbelitzen hiztegia
Anjel Lertxundi

Mikel Asurmendi

Haize beltza
Amaiur Epher

Jon Jimenez

Coca-Cola bat zurekin
Beñat Sarasola

Asier Urkiza

Girgileria
Juana Dolores

Nagore Fernandez

Berlin Alerxanderplatz
Alfred Döblin

Aritz Galarraga

Teatro-lanak
Rosvita

Amaia Alvarez Uria

Artxiboa

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

2025(e)ko urtarrila

2024(e)ko abendua

2024(e)ko azaroa

2024(e)ko urria

2024(e)ko iraila

2024(e)ko abuztua

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

Hedabideak