kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Euskal literaturaren historia / Iñaki Aldekoa (Jon Muñoz) / Erein, 2008

Euskal literaturaren historia Patxi Sarriegi / Deia, 2008-09-09

2004an Iñaki Aldekoak gazteleraz idatzitako Euskal Literaturaren Historia euskaraz argitaratu berri du Ereinek. Lan paregabea, areago, aurrepausu nabarmena, kontuan hartzen badugu orain arte horrelako Historia liburuak erdaraz baizik ezin genituela aurkitu. Hau da, Euskal Literaturaren Historia, behingoz, euskaraz irakurtzeko aukera azkenean!

Euskal literaturaren altxorrean urrezko bitxia, hain zuzen, euskaraz gain jorratua dagoen moduagatik ere. Zalantza izpirik ez, Aldekoaren lanak literatura ezagutzak zabaltzen lagunduko duen liburua da, euskaraz, euskal literaturaz. Garaiak diakronikoki ordenatuta datoz, eta horretarako autoreak garaian garaiko azterketa zehatza burutu du bertan 21 ataletan zehar, zein baino zein erakargarri eta interesgarriagoa, beren laburrean ere, liburuak eskatzen zuenez.

Esaterako, ahozko tradiziozko literatura, Humanismo eta Berpizkundea (Etxepare, Lazarraga, Oihenart), Erreforma eta Kontra erreforma (Leizarraga, Axular, Tartas…), XVIII. mendea eta Erregimen Zaharraren krisia (Larramendi, Mogel…), Euskal Herriaren modernizazioa (foruzaletasuna, industrializazioa eta nazionalismoa), ikerketa filologikoen loraldia (Sabino Arana, Resurreccion Maria de Azkue eta Julio Urquijo), kostunbrismoa eta eleberria (Domingo Agirre, Etxeita, Barbier), Errepublika garaiko olerkari belaunaldia (Aitzol, Lauaxeta, Lizardi eta Orixe), euskal literatura frankismopean eta erbestean (Koldo Mitxelena, Martin Ugalde…), modernotasuna poesian (Mirande, Aresti) eta eleberrigintzan (Txillardegi, Saizarbitoria), trantsizioa, abangoardia (Izagirre, Atxaga) edota gaur egungo autoreetaraino (Irigoien, Lertxundi, Aristi…).

Atal mamitsuak dena eta horien osagarri liburu bukaeran datorren bibliografia oparoa, literaturzaleak atal konkreturen batean sakondu nahi izanez gero nora jo eduki dezan. Azken batean, gaiak anitzak izanik, garaiak bezala, bilketa lan bikaina eskaintzen du autoreak garai bakoitzeko literatur mugimendu eta idazle ezagunei buruz. Ikerlari gazteek izango dute nora jo, non arakatu. Azalpen laburrak ederki landuak aurkituko ditu, ohiko autore ezagunez gain hain ezagunak ez diren beste askoren ondoan, literaturzalearen jakinmina asetuko dutenak.

Egilearen apustua literatur edukiak zabaldu eta gizarteratzea da; euskal literaturan, esate baterako, gaur egungo narratibaren aldeko balantza izan al da ohikoa historian zehar ere? Poesia egun nork argitaratzen du? Zeintzuk izan ziren euskal literatur lanen estreinako pausuak?

Informazio ugaria, zer ikasia franko… bazen garaia, euskal literaturaren altxorra euskaraz ezagutu eta arakatzeko aukera izan genezan. Jon Muñozek egindako itzulpen lan bikainari esker, hizkuntza ez da aitzakia. Azken batean, Aldekoa egileak dioenez, geurea bezalako kulturak eta literaturak txokokeriatik alde egin dezan beharrezkoak dira horrelako lanak. Gazte nahiz helduak, literatur euskaltzaleak zinez eskertuko duen aukera.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak