kritiken hemeroteka

8.335 kritika

« | »

Dimisioa / Juan Luis Zabala / Susa, 2023

Makina bat gizaki Jon Martin-Etxebeste / El Diario Vasco, 2023-12-09

Eszenatoki futurista batean kokaturiko hainbat ipuin bildu ditu Juan Luis Zabalak. Klima larrialdiak zauritutako planetan adimen artifizialak agintea bereganatu eta orain Hura da erabakien kontrola duena. Errealitate areagotua entretenimendu, osasuna kontrolpean, gizakien bizimodua erosoagoa da orain, baina ulertu (eta, beraz, kuestionatu) ezin dituen erabakiak betetzera derrigorturik daude. Teknologia gizateriaren salbazio eta kondena izango dela aurreikusten dute kontakizunek eta zenbait gizakik (protagonistek eta irakurleek) orden mundial berriaren pean sentituko duten itolarria da gai nagusia. Teknologiaren aurkako erresistentzia itxaropenaren hazia da liburu honetan. Naturari gorazarre egiten zaio eta gizakia gizaki egiten duen esentzia esploratzen. Dilema etikoak, etorkizunekoak zein betikoak, lehen planora ekartzen ditu idazleak. Pandemiaren kudeaketarekin estuki lotutako liburuen artean dago eta loturak ezar daitezke Ura saltoka, Pantailen garaipena eta Berriz zentauro bezalakoekiko.

15 ipuineko bilduma da Zabalerana; gehienak, laburrak. Ironia handiz jorratzen ditu gizateria “salbatuko” duten elementuak (droideak, futbola, txertoak…). Ipuinik luzeena “Sinbiosia Marten” izenekoa da (9 kapitulutan kontatutako ipuina): Martitzen kokatutako euskaldun baten gogoetak dira kontaketarako aitzakia, baina haren helburua kultur hegemonikoen eta periferikoen arteko igurtziez gogoeta eragitea da: galtzen ari den hizkuntzaren, kulturaren eta mundu ikuskeraren balioa goratzea, bertakoa denaren eta unibertsalaren arteko frikzioak bistaratzea. Zientzia fikzioa errealitateaz hausnartzeko baliabide bihur daitekeela frogatzen du Zabalak liburu honen bidez, eta ipuin liburu bezain saiakera liburu moduan sailkatzeko aukera ematen du.

Azken kritikak

Horma
Marlen Haushofer

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Joxe Aldasoro

Zoo
Goiatz Labandibar

Paloma Rodriguez-Miñambres

Xomorroak
Julia Guillamon

Nagore Fernandez

Monogamoak
Iñigo Astiz

Asier Urkiza

Metamorfosia
Franz Kafka

Aritz Galarraga

Mesfida zaitez
Bea Salaberri

Jon Jimenez

Nazionalismoaren alde eta aurka
Joxe Manuel Odriozola

Mikel Asurmendi

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Manttalingo alaba
Mikel Etxaburu

Jose Luis Padron

Nazioa eta hizkuntza Humboldten pentsamenduan
Iñaki Zabaleta Gorrotxategi

Jon Jimenez

Etxe bat norberarena
Yolanda Arrieta

Irati Majuelo

Hormako atea eta beste ipuin batzuk
H.G. Wells

Hasier Rekondo

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

Hedabideak