susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Patu sargoritsua | Bi aldiz »

Dimisioa / Juan Luis Zabala / Susa, 2023

Makina bat gizaki Jon Martin-Etxebeste / El Diario Vasco, 2023-12-09

Eszenatoki futurista batean kokaturiko hainbat ipuin bildu ditu Juan Luis Zabalak. Klima larrialdiak zauritutako planetan adimen artifizialak agintea bereganatu eta orain Hura da erabakien kontrola duena. Errealitate areagotua entretenimendu, osasuna kontrolpean, gizakien bizimodua erosoagoa da orain, baina ulertu (eta, beraz, kuestionatu) ezin dituen erabakiak betetzera derrigorturik daude. Teknologia gizateriaren salbazio eta kondena izango dela aurreikusten dute kontakizunek eta zenbait gizakik (protagonistek eta irakurleek) orden mundial berriaren pean sentituko duten itolarria da gai nagusia. Teknologiaren aurkako erresistentzia itxaropenaren hazia da liburu honetan. Naturari gorazarre egiten zaio eta gizakia gizaki egiten duen esentzia esploratzen. Dilema etikoak, etorkizunekoak zein betikoak, lehen planora ekartzen ditu idazleak. Pandemiaren kudeaketarekin estuki lotutako liburuen artean dago eta loturak ezar daitezke Ura saltoka, Pantailen garaipena eta Berriz zentauro bezalakoekiko.

15 ipuineko bilduma da Zabalerana; gehienak, laburrak. Ironia handiz jorratzen ditu gizateria “salbatuko” duten elementuak (droideak, futbola, txertoak…). Ipuinik luzeena “Sinbiosia Marten” izenekoa da (9 kapitulutan kontatutako ipuina): Martitzen kokatutako euskaldun baten gogoetak dira kontaketarako aitzakia, baina haren helburua kultur hegemonikoen eta periferikoen arteko igurtziez gogoeta eragitea da: galtzen ari den hizkuntzaren, kulturaren eta mundu ikuskeraren balioa goratzea, bertakoa denaren eta unibertsalaren arteko frikzioak bistaratzea. Zientzia fikzioa errealitateaz hausnartzeko baliabide bihur daitekeela frogatzen du Zabalak liburu honen bidez, eta ipuin liburu bezain saiakera liburu moduan sailkatzeko aukera ematen du.