« Barrikadak trenbidean | Historia fikzio, fikzio historia »

Idi orgaren karranka / Victor Hugo (Koldo Izagirre) / Elkar, 2002

Bidaiari erromantikoa Javier Rojo / El Correo, 2003-10-01

Udako oporrak amaitu dira, eta agian komenigarria izan liteke bidaiari erromantikoek nola betetzen zituzten beren oporraldiak ikustea. Izan ere, munduan beste askok bezala, Victor Hugo idazle frantsesak oporraldiak bidaiak egiteko aprobetxatzen zituen. Baina bidaiari erromantikoek bidaian zehar ikusitakoa erabiltzeko joera zuten, handik libururen bat egiteko. Victor Hugo 1843 urte aldera pasatu zen Euskal Herritik, gazte denboretan egindako beste bidaia bat gogoratzeko asmorekin. Eta Euskal Herrian ikusitakoaz ohar modujo testu batzuk idatzi zituen. Testu hauek osatzen dute “Idi orgaren karranka” izeneko liburua, Koldo Izagirrek itzulia eta Joxe Azurmendik prologatua. Idazlea erromantikoa izanik, lehenengo karlistadatik atera berria zen Euskal Herri honetako edozein agerkaritan herri baten izpiritua ikusten zuen, egoera naturaletik hurbil dagoen herri bat balitz bezala. Jakina, frantses zibilizatuari, Paris ez zen guztia basati xamarra iruditu behar, eta mundu basati horretan gustura ere aurkitzen bazen ere, beti zibilizaziora itzultzeko aukera zuen. Beraz, ohiturak, atzerritarrari arrotz zaion bizimodua eta paisaiaren presentzia ikus ditzakegu, itzulpenean inpresionismoz zipriztinduta dirudien testu dotore honetan.