kritiken hemeroteka

7.408 kritika

Azken kritikak

« | »

Poesia kaiera / Louis Aragon (Itziar Diez de Ultzurrun Sagala) / Susa, 2019

Abangoardiako poeta Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-11-09

Munduko Poesia Kaierak izeneko bildumaren barruan agertu berria da Louis Aragon (1897-1982) poeta frantziarrari eskainitakoa, Itziar Diez de Ultzurrun Sagalaren itzulpenean. Bilduma horretako beste liburuetan bezala, idazlearen ibilbide poetiko osoaren ikuspegi zabala eskaintzen da haren poemarik garrantzitsuenen bertsioen bidez eta Beñat Sarasolaren hitzaurre labur eta zehatzaren laguntzaz. Louis Aragonen poesia-bilakaeran bere ibilbide pertsonalaren isla ere aurkitu dezakegu. Topikoei jarraituta surrealismoaren ordezkaritzat har dezakegu eta azaleko kontu horretan geratu, baina poemak irakurtzerakoan konturatuko gara idazlea abangoardiako poesian kokaturiko mugimenduen barruan ibiltzen bazen ere, berezitasunak bazituela. Dadaismotik abiatuta idazleak abangoardiek inposatzen zituzten mugetatik atera nahi izan zuen. Izan ere, abangoardiek, bakoitzak bere erara, beti aldarrikatu nahi izan dute egilearen askatasuna. Ematen du horixe dela beraien ezaugarririk nagusienetakoa. Baina askatasuna aldarrikapena bihurtuta, abangoardia bakoitzak askea izateko modu bakarra ulertzen zuen. Ismo ugarien artea idazle bakoitzak bere ismoa hautatu behar zuen, edo bestela berea asmatu, kontrakarrean aritzeko ere. Testuinguru horretan mugitzen zen Aragon, baina berak abangoardien mugak gainditu zituen. Mugimendu hauen logikari jarraituz gero arte lanaren bilakaeraren azken muga autosuntsiketa da, Umberto Ecok Opera aperta-n azaltzen zuen ildotik. Aragonek artearen autosuntsiketa horretatik aldentzea lortu zuen, askotan arte mota horren ezaugarria izan ohi den deshumanizazioa baztertu eta poesia ber-humanizatzeari ekin ziolarik. Bere pentsamendu politikoak eta XX. mendean ezagutu zituen gora-behera historikoek (biak ala biak elkarri zeharo lotuak) bere partea izango zuten jarrera honetan. Itzultzaile lanaz ere hitz egin behar da derrigorrez. Louis Aragonen poema askok oso egitura erritmiko markatua dute eta Itziar Diez de Ultzurrun soinuaren aldetik dituzten ezaugarri horiek gordetzen saiatu da itzulpenean; saiatu eta lortu ere bai, haren bertsioan Aragonen ideien itzulpena ez ezik poemen formarena ere egitea lortu baitu.

Azken kritikak

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak