kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaur galtzea tokatzen da / Gotzon Hermosilla / Elkar, 2018

Leku eta une bat, hamaika kontu Aiora Sampedro / Berria, 2018-07-01

Gaur galtzea tokatzen da Gotzon Hermosilla kazetariaren lehen fikziozko liburua dugu. Bi zatitan banatzen da ipuin-liburua, gaien arabera: batetik, lehen zatikoak daude, taberna giroan kokatutakoak, bigarren zatikoak bestalde, hainbat gairen inguruan eraiki ditu idazleak. Idazleak elkarrizketaren batean aurreratu bezala, gaiak bakarrik ez, gertaeren kokalekua eta pertsonaien profil sozialak ere kontakizun gehienak zeharkatzen dituzten puntu komunak dira.

Ipuin-liburuari eta lehen atalari izena ematen dion ipuinak irekitzen du liburua; maitasun istorio moduan aurkezten den kontaketak amaieran kutsu berezia hartuko du, maitasun horren zentzua alderantzikatuz. Bide beretik jarraitzen du Orratza eta kaltea ipuinak; izenburuak iradoki bezala, drogaren ondorio latzak azaleratuz. Lapurreten inbentarioa eta Poto narrazioak ere aurrekoen bide beretik doaz. San Frantzisko, New Orleans ipuina berezienetarikoa iruditu zait niri, kazetari-ikuspegia antzematen zaio Hermosillari: bizitzaren alde basatitik ibilitakoei idatzitako omenaldi antzekoa da, kronika modura eraikitakoa. Nire ustez, lehen parteko ipuinik osoena da azken ipuina; gainera, leku estrategikoan kokatuta dagoela esango nuke bigarren parteko ipuinen tonua antzematen baitzaio; pertsonaien psikologian sakontasunez erreparatuz, gertakari xume baten inguruko kontaketa harilkatzen da. Orokorrean, aipatutako guztiek dituzte komunean rock musika, drogazaleak, gaua edo tabernak, baina batez ere, pertsonaia guztiei nabari zaie zerbaiten hutsa, guztiaren amaieran zerbait faltan dutelako sentsazioa.

Bigarren partea heterogeneoagoa da gaien eta kontaketa-moldeen ikuspegitik, baina, kasu hauetan ere gertaeren kokalekua eta pertsonaien profil soziala mantentzera jo du Hermosillak. Badira memoria historikoa eta mitikoa nahasten dituzten kontakizunak, Deabrua dut iheskide esaterako; badira, halaber, giro errealistagoetan kokatutako Satorrek zulatuak irudi, Eu quédome aquí eta Hauek txakurrak dituk, zeintzuetan Euskal Herriko giro politikoko hainbat kontu gurutzatzen diren; bestalde Erietxeetako gurutzeak eta Esperantzaren indarra irakurketa metaforikoak egiteko aproposak dira. Bigarren atal honetan ere, azkeneko ipuina iruditu zait osoena; balizko amaiera irekia duen Hauek txakurrak dituk istorioan txakurrarena eta katuarena egiten dabiltzan ETAkidearen eta poliziaren arteko jolasa harrapakinak harraparia ehizatuz amaituko da.

Esan badut bi ataletan banatutako ipuinek badituztela hala sailkatuta egoteko antzekotasunak eta diferentziak, esango nuke era berean, badela bai atal bateko, bai besteko ipuin orok konpartitzen duen alderdi bat: orokorrean, idazlea saiatzen dela errealismo kutsua duten ipuinak amaieran alderantzikatzen; horrela lortzen du irakurlea harrituko duen efektua.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak