kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaur galtzea tokatzen da / Gotzon Hermosilla / Elkar, 2018

Leku eta une bat, hamaika kontu Aiora Sampedro / Berria, 2018-07-01

Gaur galtzea tokatzen da Gotzon Hermosilla kazetariaren lehen fikziozko liburua dugu. Bi zatitan banatzen da ipuin-liburua, gaien arabera: batetik, lehen zatikoak daude, taberna giroan kokatutakoak, bigarren zatikoak bestalde, hainbat gairen inguruan eraiki ditu idazleak. Idazleak elkarrizketaren batean aurreratu bezala, gaiak bakarrik ez, gertaeren kokalekua eta pertsonaien profil sozialak ere kontakizun gehienak zeharkatzen dituzten puntu komunak dira.

Ipuin-liburuari eta lehen atalari izena ematen dion ipuinak irekitzen du liburua; maitasun istorio moduan aurkezten den kontaketak amaieran kutsu berezia hartuko du, maitasun horren zentzua alderantzikatuz. Bide beretik jarraitzen du Orratza eta kaltea ipuinak; izenburuak iradoki bezala, drogaren ondorio latzak azaleratuz. Lapurreten inbentarioa eta Poto narrazioak ere aurrekoen bide beretik doaz. San Frantzisko, New Orleans ipuina berezienetarikoa iruditu zait niri, kazetari-ikuspegia antzematen zaio Hermosillari: bizitzaren alde basatitik ibilitakoei idatzitako omenaldi antzekoa da, kronika modura eraikitakoa. Nire ustez, lehen parteko ipuinik osoena da azken ipuina; gainera, leku estrategikoan kokatuta dagoela esango nuke bigarren parteko ipuinen tonua antzematen baitzaio; pertsonaien psikologian sakontasunez erreparatuz, gertakari xume baten inguruko kontaketa harilkatzen da. Orokorrean, aipatutako guztiek dituzte komunean rock musika, drogazaleak, gaua edo tabernak, baina batez ere, pertsonaia guztiei nabari zaie zerbaiten hutsa, guztiaren amaieran zerbait faltan dutelako sentsazioa.

Bigarren partea heterogeneoagoa da gaien eta kontaketa-moldeen ikuspegitik, baina, kasu hauetan ere gertaeren kokalekua eta pertsonaien profil soziala mantentzera jo du Hermosillak. Badira memoria historikoa eta mitikoa nahasten dituzten kontakizunak, Deabrua dut iheskide esaterako; badira, halaber, giro errealistagoetan kokatutako Satorrek zulatuak irudi, Eu quédome aquí eta Hauek txakurrak dituk, zeintzuetan Euskal Herriko giro politikoko hainbat kontu gurutzatzen diren; bestalde Erietxeetako gurutzeak eta Esperantzaren indarra irakurketa metaforikoak egiteko aproposak dira. Bigarren atal honetan ere, azkeneko ipuina iruditu zait osoena; balizko amaiera irekia duen Hauek txakurrak dituk istorioan txakurrarena eta katuarena egiten dabiltzan ETAkidearen eta poliziaren arteko jolasa harrapakinak harraparia ehizatuz amaituko da.

Esan badut bi ataletan banatutako ipuinek badituztela hala sailkatuta egoteko antzekotasunak eta diferentziak, esango nuke era berean, badela bai atal bateko, bai besteko ipuin orok konpartitzen duen alderdi bat: orokorrean, idazlea saiatzen dela errealismo kutsua duten ipuinak amaieran alderantzikatzen; horrela lortzen du irakurlea harrituko duen efektua.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak