susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Ez sinetsi ipuinen kontuetan! Edo bai! | Absentziak eta presentziak »

Gari errearen urrina / Fertxu Izquierdo / Pamiela, 2026

Amorrua elikatuz eta musikaren doinuan Paloma Rodriguez-Miñambres / El Diario Vasco, 2026-05-09

Fertxu Izquierdok poeta, narratzaile eta kultur eragileak, poema-liburu berria eman du argitara, non gelako intimitatea eta barrikadaren oihartzuna uztartzen dituen. Alde batetik, kutsu erotikoa duten poemek irakurlea eszenatoki intimoan kokatzen dute (portzelana-biluztasuna). Beste aldetik, herri kontzientziara igaro eta gerra zibileko familia-memorian, George Floyden heriotzan, Palestinan, gentrifikazioan, besteak beste, jartzen du arreta sutan dagoen munduari men egiteko asmoz. Trantsizio horretan ni eta gu poemetan bizi dira, bikoteak eta kolektiboak sintaxi afektibo bera partekatzen dutelarik.

Lehen zatian poemak zenbaki arabigoz azaltzen dira atzerako kontaketan (15etik 0ra) egungo egoera larria lehertzear dagoela salatzeko. Bigarren zatian, zenbaki erromatarrak (I.etik XVII.ra), erritmo pausatuagoa izanik. Horrez gain, olerkietan intertestualitate anitza islatzen da, bereziki, musikaren arloan. Tremenda Jauria, Ruper Ordorika, Franco Battiato (hirutan), Billy Bragg, Mala Rodriguez egileek laguntzen diote hats poetikoa kausitzen.

Formalki, irudi material eta sentsorialek —gasolinaren usaina, gomazko kea, oin biluziak—, ainguratzen dituzte Izquierdoren begirada kritikoa eta gogoeta. Zenbaitetan ere, espazio tipografikoa bihurritzeko aukera aprobetxatzen du, esaterako, “Bederatzi” poeman barra-zeiharren bitartez zatitzen dituen bertsoek interferentzia-seinalea mimetizatzen dute estualdiaren adierazle gisa.