kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Ukabilak eta loreak / Julen Belamuno / Elkar, 2015

Azken ’round’-eko kloroformoa Hasier Rekondo / Berria, 2015-04-12

Julen Belamunoren (Azpeitia, Gipuzkoa, 1959) lehen liburuak geure galeraren, bakardade isolatuaren eta bizirik irauteko borroka ezinbestekoen gaineko kaleidoskopio heterogeneoa izan nahi du. Ukabikak eta loreak (Elkar, 2015) narrazio liburuaren azalak berak erakusten digun jotako boxeolariaren antzera, burgesia espainiarrak eraikitako Poli Diaz Vallecaseko jostailu itxura guztiak hartu dizkiot irudiko boxeolariari, bizitzak eman liezaiekeen azken aukeraren bila dabiltza nora ezean pertsonaia guztiak. Zortzi narrazio orekatu aurkezten dizkigu idazle berantiar umotuaren traza guztiak dituen Belamunok, adinean sartuta ekin baitio bere lehen ibilbide literarioari, heldutasun narratibo irmo eta estilo garden bat erakutsiz.

Gaien aldetik, erregistroak aise aldatzeko gaitasun nabarmena agertzen du egun administrazio lanetan diharduen azpeitiarrak, ongizatearen gizarte post-industrialeko klase ertainaren baitan kokatua betiere: bizitzaren filma hasi bezain pronto aita galdu zuen zinemagile ospetsu baten gaineko narrazio psikologikoa, boxeolari baten errebantxazko norgehiagokaren aurrekoak eta ostekoak, azken bururaino bere lanaren duintasuna salbatu nahi duen funtzionarioa, tratu txarrak salatu nahi dituen emakume baten eraldaketa sakona, Irlandan oporretan alderrai dabilen bilatzaile emozional baten aurkikuntza kausalak, lana galdu eta dibortzioaren ondoren gizon heldu baten borroka “paraleloak”…

Aitaren ezinean iruditu zait narraziorik lortuenetakoetarikoa, Donostiako Zinemaldian egoki kokatutako istorio horretan gainbeheran datorren zinemagileak azkarregi galdutako aita “barregarria” bilatzeko duen obsesioa kontatzen digu Belamunok. Garenaren eta izan gintezkeenaren, inoiz izango ez garenaren postal lortua eta hobeto kontatua. Evening Star tituluko narrazioari, berriz, ildo narratibo ezberdinen arteko korapilo larregi atzeman diot eta bukaera lar aurreikus daiteke, oporretan Irlandara doan pertsonaia akituaren erretratua ematean gauza larregi kontatu nahi dira, eta egileak ez du asmatzen. Horren harira, eta lehen liburuko aje modura edo, zenbait narraziotan konbentzioetara jotzen da errazegi, eta larregi aurreikus daitezke narrazioak hartuko dituen bideak.

Narrazio gehienetan errealismoaren itsaso barea apurtuko duen “magikotasun puntu bat” agertu nahi du Belamunok; nabaria da, esaterako, Gauaren altzoan istorioan. Ume baten iraganeko herriaren gaineko oroitzapenen berri ematen zaigu, suspense gotikoaren giroan murgilduta, pertsonaiak industriaurreko iraganean kokatutako beldur primitiboen testigantza eskainiko digu.

Narratzaile berantiarra izanagatik, ondo landutako prosaren jabe dugu Julen Belamuno. Aise irakur daitezkeen istorioak ehundu ditu, freskotasuna eta narrazio teknika landuak lagun dituela. Nago ez dela bere azken saialdi literarioa izango estreinako hau. Literaturak azken errebantxarako aukera emango dio, bere pertsonaia batek esandakoaren kontrara. “Gero eta gauza gehiago sartzen dira izan zitezkeen baina ez ziren gauzen sailean, eta, gainera, izan litezkeenak ia ezinezko bihurtzen hasten dira ezinbestean”.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak