kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Errusiar diskoteka / Wladimir Kaminer (Mari Jose Kerejeta) / Pasazaite, 2015

Errusiatik Alemaniara, umorea lagun Iraitz Urkulo / Berria, 2015-04-12

Euskal irakurleok zorte itzela dugu Pasazaite argitaletxearen eskaintza bereziaz gozatzeko aukera izateagatik. 2012an sortutako argitaletxe hau gaur egungo literatura itzulian espezializatuta dago. Nazioartean agian entzute handirik ez, baina, obraren kalitate ona dela eta, jatorrizko herrialdeetan ospea lortu duten liburu ezin originalagoak, itzultzaileari baldintzarik onenak bermatuz, mimo osoz euskarara ekartzen ditu. Aurkeztu berri duen azken lanak Errusiar diskoteka du izenburu, Wladimir Kaminerrek idatzia da, eta Xabier Queiruga editoreari esker izan ez balitz, bestela nekez ezagutuko genituzkeen testu bakar horietakotzat jo dezakegu.

Wladimir Kaminer 1967an Errusiako familia judu batean jaioa da; 23 urte zituela, Berlinera emigratu zuen, han alemana ikasi zuen, eta idazle arrakastatsu bihurtu zen. Egilearen biografiako datu horiek ezagututa, beraz, Errusiar diskoteka obran, protagonista narratzailea irudikatzeko behintzat, autofikziotik abiatu dela esan daiteke. Izan ere, Ekialdeko Berlinen juduak hartzen dituztela jakinik, Errusiatik hara mugitzen den mutil gazte baten testigantza zintzoak betetzen ditu liburuko 207 orrialdeak, 90eko hamarkada osoa hartuta. Egiaz, lana 50 narrazio labur inguruk osatzen dute, horietako gehienek hiru orrialde baizik ez baitituzte.

Inork ez dezala espero kritika soziopolitiko edo errealismo gordin agerikorik, ezta emigrazioaren dramarako tarterik ere; are gutxiago, giro ilun, pairamen larri edo tonu tristerik. Kaminerrek, berezkoa duen umore partikular hura arma bakartzat baliaturik, halako gai bat ikuspegi surrealista bezain original eta, batez ere, zeharo baikor batetik landu daitekeela erakusten digu. Errealitateari izkin eta sakontasunari uko egin gabe, bizitzako kontu transzendenteak anekdota alai bihurtzen ditu sarri. Hasierako narrazioek protagonistaren pausoen berri ematen badute ere, orrialdeak aurrera narratzaileak bizimodua nola edo hala ateratzeko borrokan ari diren pertsona konkretu askoren pasadizoak kontatzeari ekiten dio, xelebrekeria ugari tartean. Era horretan, Berlinera hainbat herrialdetatik iritsitako pertsonaia ugariren istorioetan oinarrituta, hiriari eta gizarteari argazki bitxia ateratzen die, ezagutzen dugunaz oso bestelakoa, baina zintzo-zintzoa, halere.

Hizkuntza-molde arin eta fresko xamarra erabiliz, Kaminerrek neurri txikiko kapituluetatik astun gerta daitekeen arrasto oro ezabatzen du; horren ordez, testuari ustezko espontaneotasuna dario, irakurketa zinez atsegina bultzatzen duena. Harrera goxo horretan Mari Jose Kerejetaren lan egokiak ere badu garrantzirik, jakina. Liburuaren dohain nagusietako bat idazleak, ume bihurrien antzera, nahieran darabiltzan ironia, anbiguotasuna eta umorearen baliabideak dira. Kontrazalean esaten zaigunez, halakoa omen da errusiar umorea: zenbaitetan garratza, bestetan zuriagoa, baina edozelan ere, pasarteei behar duten bizitasuna eransteko ezin aproposagoa. Errusiar diskoteka irakurleok entretenitu eta, paragrafoz paragrafo ia, gu ezustean harrapatzeko helburua eraginkorki betetzen duen literatura baita.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak