« Nahi eta nahi ez, absentzia beti itzultzen da | Parentesiak »

Haize begitik / Mikel Ibarguren / Susa, 2025

Poemak itsasargitik Paloma Rodriguez-Miñambres / El Diario Vasco, 2026-01-24

Bizitza iragaten den heinean poetari zaila suertatzen zaio lasaitasunez eta minik gabe erretratatzea, mundua eraldatzeko betarik ez dagoela jabetu ondoren, beharbada gogameneko ziurtasun eta zalantza bakan batzuen aterpea hautatu nahiago baitu. Ildo horretatik jotzen du Mikel Ibargurenek bere seigarren poema liburuan.

Lau zatitan (Ilen, Ebiakoitz, Eguen, Igande) banatzen diren olerki hauetan ez dago etorkizunari buruzko desengainu edo kontzientzia berankorrik, egileak mundua ondo ezagutzen baitu eta, horrenbestez, badaki zer bai eta zer ez espero daitekeen. Hots, gaztetasunaren intentsitatea eta maitatzeko edo bizimodua aldatzeko aukerak ez dira itzuliko.

Ibargurenek jorratzen dituen gaiak, bizi-ezbeharren aurrean begiratzea saihesten duguna, egia deserosoak, hala nola, bakardadea, arrazakeria, gizakiak ororekin salerosteko joera, puri-purian daude eta haien gainean begirada kritikoa eskaintzen digu: tentsio politikoak, turismo jendetsuaren kalteak, langileriaren eskubideak, indarrean dugun eredu ekonomiko-sozialak eragindako gatazkak, non bidegabekeriak nagusi diren eta ahulak bezain zaurgarriak (pobreak, migranteak, emakumeak) zokoraturik uzten dituen.

Aitzinera jarraitu behar dela egiaztapen gisa, iluntasun eta etsipenari aurre egiteko, eguneroko xehetasunetan edireten du zentzua eta detaileei so egiten die zorion uneak irudikatu nahian. Horrez gain, Iparralde eta Hegoaldearen arteko dualtasuna nabaria da, identitatearen mugarria, bi lekuetan ezberdintasunak zein prekarietatea berdintsuak direlarik.

Logaletuta —eta mutututa— dirudien gizarte honetan Ibargurenek babesgabeen eta historiatik at geratzen direnen aldeko aldarria egiten du eguneroko paisaien eta gauzaki xumeen bitartez. Hala ere, zenbait olerkitan, tonu intimoari emozio gehiago falta ote zaion adierazpen poetikoan itauntzen dio irakurleak bere buruari.