« Alkasoroko Benta | Poliedroaren hostoak »
Amodioaren martirra / Ernest Daudet (D. Elizetxe) / Euskaltzaindia, 2013
Folletoi erromantikoa Javier Rojo / El Correo, 2014-06-07
Gure literaturan testuen urritasuna hain handia da, non pixka bat zaharra dirudien edozein idazlani izugarrizko errespetuz begiratzen baitzaio, ia-ia klasiko izena emateraino. Edonola ere, pozgarria da ikustea urritasun horren pertzepzioa aldatuz doala, hor zehar erdi galduta zeuden testuak berreskuratzean. Eta halako berreskuratze bat eskaintzen digu Xabier Altzibarrek idazlan honetan. Izan ere, 1900 eta 1901 urteetan zehar “Le Pays Basque – Eskual-herria” kazetan atalka argitaratutako nobela baten edizio berria eskaintzen digu. Jatorrizkoa ez da euskarazkoa, moldapen-itzulpen baten aurrean gaude-eta. Nobelak “Amodioaren martirra” du izenburua eta azpititulu moduan “Dolores, emazte bat berthutez bethea” agertzen zaigu. Jatorrizkoaren egilea Ernest Daudet dugu, eta euskal itzulpenaren arduradun moduan, berriz, D. Elizetxe azaltzen da. Jatorrizkoaren egilea dela-eta, esan behar da gaur egun ezezaguna bazaigu ere, Ernest Daudet (1837-1921) bere garaian idazle ospetsua izan zela Frantzian, liburu askoren egilea, nobelak eta historia liburuak idatzi zituen, poligrafoa izan zela alegia. Egilea gaur egun ahanzturaren zurrunbiloan galduta badago, euskal bertsioaren egileaz esan daiteke ez dela inoiz zurrunbilo horretatik atera, ez baitakigu nor zen Elizetxe delako hura, ezta benetako izena zuen edo nortasuna ezkutatzeko erabilitako goitizena.
Nobelagintza historiko klasikoa desegitean sortu ziren folletoi historiko erromantiko horietako bat dugu aurrean, Frantziako iraultzaren urteen inguruan kokatua, non amodiozko triangelu nahiko topiko bat kontatzen zaigun. Altzibarren edizioan 1900-1901 urteetako euskal argitarapen ez oso txukunaz gain, gaurkotutako bertsioa ere eskaintzen zaigu, irakurleen lagungarri.
Hondarreko berorik geratzen bada
Iñigo Satrustegi
Irati Majuelo
Tropiko tristeak
Claude Levi-Strauss
Aritz Galarraga
Erleen azken ziztada
Kepa Iribar
Jon Agirre
Narrugorrik
Ixiar Rozas
Ibon Egaña
Bide bihurrietan
Elena Martinez Rubio
Mikel Asurmendi
Bakea, bakea
Xabier Montoia
Asier Urkiza
Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena
Nagore Fernandez
Martxoak 3
Jon Martinez Larrea
Maialen Sobrino Lopez
Silueta
Harkaitz Cano
Mikel Asurmendi
Etxe bat Husaviken
Uxue Juarez
Irati Majuelo
Guztia urruntzea da
Hasier Larretxea
Paloma Rodriguez-Miñambres
Diesel
Bertol Arrieta
Joxe Aldasoro
Zer egin Miranderekin?
Askoren artean
Mikel Asurmendi
Sakelako bihotzak
Julen Apella
Asier Urkiza