kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Amodioaren martirra / Ernest Daudet (D. Elizetxe) / Euskaltzaindia, 2013

Folletoi erromantikoa Javier Rojo / El Correo, 2014-06-07

Gure literaturan testuen urritasuna hain handia da, non pixka bat zaharra dirudien edozein idazlani izugarrizko errespetuz begiratzen baitzaio, ia-ia klasiko izena emateraino. Edonola ere, pozgarria da ikustea urritasun horren pertzepzioa aldatuz doala, hor zehar erdi galduta zeuden testuak berreskuratzean. Eta halako berreskuratze bat eskaintzen digu Xabier Altzibarrek idazlan honetan. Izan ere, 1900 eta 1901 urteetan zehar “Le Pays Basque – Eskual-herria” kazetan atalka argitaratutako nobela baten edizio berria eskaintzen digu. Jatorrizkoa ez da euskarazkoa, moldapen-itzulpen baten aurrean gaude-eta. Nobelak “Amodioaren martirra” du izenburua eta azpititulu moduan “Dolores, emazte bat berthutez bethea” agertzen zaigu. Jatorrizkoaren egilea Ernest Daudet dugu, eta euskal itzulpenaren arduradun moduan, berriz, D. Elizetxe azaltzen da. Jatorrizkoaren egilea dela-eta, esan behar da gaur egun ezezaguna bazaigu ere, Ernest Daudet (1837-1921) bere garaian idazle ospetsua izan zela Frantzian, liburu askoren egilea, nobelak eta historia liburuak idatzi zituen, poligrafoa izan zela alegia. Egilea gaur egun ahanzturaren zurrunbiloan galduta badago, euskal bertsioaren egileaz esan daiteke ez dela inoiz zurrunbilo horretatik atera, ez baitakigu nor zen Elizetxe delako hura, ezta benetako izena zuen edo nortasuna ezkutatzeko erabilitako goitizena.

Nobelagintza historiko klasikoa desegitean sortu ziren folletoi historiko erromantiko horietako bat dugu aurrean, Frantziako iraultzaren urteen inguruan kokatua, non amodiozko triangelu nahiko topiko bat kontatzen zaigun. Altzibarren edizioan 1900-1901 urteetako euskal argitarapen ez oso txukunaz gain, gaurkotutako bertsioa ere eskaintzen zaigu, irakurleen lagungarri.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak