kritiken hemeroteka

7.023 kritika

Azken kritikak

« | »

Arimen maisua / Irene Nemirovski (Mikel Garmendia) / Alberdania, 2009

Arrazaren patua Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2009-12-18

Kontuz ibili beharra dago Irene Nemirovskirekin. Ezer ez baita dirudiena, eta halako ondorio batera iristeko ez dago ezer hoberik haren Dantzaldia irakurtzea baino. Bertan ageri baitira haren literaturan, eta bizitzan, ezaugarriak izango diren pertsonaiak: pobreziatik atera eta gora igo den emakumea; senar dirudun eta axola-, gabea, diruaz beste ezertarako, noski; mundua, alegia, gurasoen mundu soziala ezagutu nahi duen alaba; debekua eta mendekua. Mundu atsegina da eta ordenatua, itxuraz; krudela, funtsean, errukirik gabea. Berak ere emakume ahul eta indargea zirudien, baina justu kontrakoa zen.

Arimen maisuan kontatzen zaiguna deserrotu baten bizitza da. Dario Asfar da protagonista, Krimeako judua, tipiko eta arketipikoa, itxuratik hasita. Pobre iristen da Nizara, emazte eta haur jaio berriarekin, eta bere abilezia eta eskrupulurik eza erabiliko ditu bere egoeraz beste egiteko. Badu pertsonaiak errusiar petoak diren beste pertsonaien aztarna. Dario Asfar Lermontoven pertsonaia izan daiteke; giza mailan igo nahian, edozer ekintza egiteko, baita bere burua saltzeko gauza ere baita. Eta bere burua salduko du, ondorioei garrantzi gehiegi emateke. Arimen maisu bihurtuko da, arimen sendagile, ezkutukoaren manipulatzaile, bere probetxurako, eta ez arimaz gaixo dena sendatzeko.

Baina badira alda ez daitezkeen elementuak, tartean odola eta arraza. Daria Asfar judu izango da, gora igota ere, eta judu bezalaxe hartuko dute, eta judu deia gogoraraziko diote hala behar denean. Finezia handiko liburua da, zimur psikologiko guztiak ondo marrazten dituena. Bada liburu antisemitatzat hartu zuena. Ezer ez da dirudiena, ordea. Nemirovskik bere garaiko errealitatea pintatzen du, bere errealitatea, doinu ilunez.

Azken kritikak

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Iratxe Retolaza

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Peru Iparragirre

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Javier Rojo

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak