kritiken hemeroteka

7.498 kritika

Azken kritikak

« | »

Neskazar, Amantxi, Aterako gera, Biozberak / Toribio Alzaga / Auspoa-Sendoa, 1994

Ohiturazkoa izateagatik bazterketa bortitza jasan duen antzerkigintza Ritxi Lizartza / Argia, 1997-03-02

Hona hemen bizitza osoa antzerkigintzari eman zion gizon baten lanaren testigantza txiki bat. Martzelino Soroa maisu izan zuen eta haren bidea jarraituz, komediari ekin zion. 1888tik aurrera, hogeita hamar hat antzezlan argitaratu zituen, eta horietatik asko antzeztuak ere ikusi.

Zer esan Toribiok liburuska honetan eskaintzen dizkigun lau entremes labur hauetaz? Gaur egungo bideetatik oso urrun dago ohitura antzerki hau, badirudi bere garaiari oso Iotua dagoela. Baina zer jaso daiteke XIX. mende amaiera eta XX. mende hasierako garaiari horren loturik ikusten dugun produkzio honetaz? Hasteko, kontuan hartzekoa da euskaraz argitaratzen ziren antzezlanen kopurua, gaur egun baino askosaz ere handiagoa eta etengabea zela; eta, batez ere, idatzi ahala antzeztu egiten zela, seguruenik gaur egun baino etsai gutxiago zituelako antzerkigintzak. Gaur egungo idazleek nahi lukete horrelakorik!

Kultur giro hartan, beraz, egileak antzeztua ikusten zituen bere lanak eta horrela ondorioak berehalakoan lortzeko aukera zuen, ikusleen erreakzioa oso epaile zorrotza baitzen.

Beraz, komunikazioa zuzena behar zuen, eta idazleak bereziki zorrotza behar zuen luma, argia eta zuzena. Nahitaezkoa izan zuten idazleek gaur egun tradizioa galdurik dagoen euskara dramatiko baten sorrera. Argi eta garbi geratzen da lore artifizialik gabe menperatzen zuela Toribio Altzagak estilo zuzena, ikusleei pozak eta negarrak bidesaririk ordaindu gabe hurbilduko ziena…

Tamalez, lan hauek irakurrita moldatu behar dugu gaur egun, baina ideiak adierazteko mode labur, zuzen eta zehatzagorik ez du aurkituko irakurleak gaur egungo lanetan.

Ohitura antzerkia? Bai, baina hori da gutxienekoa. Zer ikasia badago horrelakoetan. Batez ere antzerkia idazten hasten direnek… euren lanak taulatu gainean ikusi nahi izanez gero, behintzat.

Azken kritikak

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak