kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Rubaiyatak / Omar Khayyam (Joxemari Iturralde) / Erein, 2001

Musulman errebeldea Jose Luis Padron / Zabalik, 2001-10-13

Ornar Khayyam (1050 inguruan-1123) matematikari, astronomo eta poeta Pertsian jaio eta hil zen. Filosofian, matematikan eta astronomian egindako lanengatik zen ospetsu. XIX. mendean E. Fitzgeraldek bere Rubaiat poemak itzuli zituenean (itzulpen egokitua) ezagutu zen Europan haren poesia, bizi zelarik ere ez baitzen asko zabaldu, agintarien beldurrez.

“Biharkoak zer dizun gorderik ez dakizunez, saia zaitez gaur zoriontsu izaten. Har ezazu txarro bat ardo, ilargiaren argipean eser zaitez eta edan ezazu pentsatuz agian bihar ilargia alferrik arituko zaizula bila”. Liburuko kontraportadak jasotzen duen Omar Khayyamen aipu ederra da hori, Joxemari Iturraldek euskaratua.

Testu gehiago idatzi bazituen ere, Rubaiyatak da gugana iritsi den Omar Khayyamen liburu bakarra. Eta Homero eta Ovidioren itzal neurria ez izan arren, erreferentzia da Omar Khayyam, batez ere bi azken mendeetako irakurleentzat. Autobiografikoak dira bere poemak, pertsona kultu eta iraultzailearen hezurdura, Korana itxi eta meskitetara ez doan, garaiko musulman jauntxoen kontra dagoen lagunaren izaera zoragarriki agertzen dutenak.

Joxemari Iturraldek (Tolosa, 1951) Bilbon POTT banda literarioa osatu zuen (1977) beste idazle batzuekin batera: Atxaga, Sarrionandia, Juaristi… Euskara eta Euskal Literaturako katedraduna da (1985) Orixe Institutuan. Ia hogeita hamar urte dira idazten eta argitaratzen hasi zenetik eta sari bat baino gehiago jaso du harrezkero. Azkena, Kritikaren Saria.

Hona hemen berak idatzitako zenbait liburu: Dudular, Pic-Nic zuen arbasoekin, Nafarroako artizarra, Londresen nago aitonarekin, Filipinetan bizi den idazlearen kontuak, Izua Hemen, Bederatzi gutun t’erdi, Lehen amodioa Suedian, Kilkirra eta Roulottea, Euliak ez dira argazkietan azaltzen…

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak