kritiken hemeroteka

8.264 kritika

« | »

Rubaiyatak / Omar Khayyam (Joxemari Iturralde) / Erein, 2001

Musulman errebeldea Jose Luis Padron / Zabalik, 2001-10-13

Ornar Khayyam (1050 inguruan-1123) matematikari, astronomo eta poeta Pertsian jaio eta hil zen. Filosofian, matematikan eta astronomian egindako lanengatik zen ospetsu. XIX. mendean E. Fitzgeraldek bere Rubaiat poemak itzuli zituenean (itzulpen egokitua) ezagutu zen Europan haren poesia, bizi zelarik ere ez baitzen asko zabaldu, agintarien beldurrez.

“Biharkoak zer dizun gorderik ez dakizunez, saia zaitez gaur zoriontsu izaten. Har ezazu txarro bat ardo, ilargiaren argipean eser zaitez eta edan ezazu pentsatuz agian bihar ilargia alferrik arituko zaizula bila”. Liburuko kontraportadak jasotzen duen Omar Khayyamen aipu ederra da hori, Joxemari Iturraldek euskaratua.

Testu gehiago idatzi bazituen ere, Rubaiyatak da gugana iritsi den Omar Khayyamen liburu bakarra. Eta Homero eta Ovidioren itzal neurria ez izan arren, erreferentzia da Omar Khayyam, batez ere bi azken mendeetako irakurleentzat. Autobiografikoak dira bere poemak, pertsona kultu eta iraultzailearen hezurdura, Korana itxi eta meskitetara ez doan, garaiko musulman jauntxoen kontra dagoen lagunaren izaera zoragarriki agertzen dutenak.

Joxemari Iturraldek (Tolosa, 1951) Bilbon POTT banda literarioa osatu zuen (1977) beste idazle batzuekin batera: Atxaga, Sarrionandia, Juaristi… Euskara eta Euskal Literaturako katedraduna da (1985) Orixe Institutuan. Ia hogeita hamar urte dira idazten eta argitaratzen hasi zenetik eta sari bat baino gehiago jaso du harrezkero. Azkena, Kritikaren Saria.

Hona hemen berak idatzitako zenbait liburu: Dudular, Pic-Nic zuen arbasoekin, Nafarroako artizarra, Londresen nago aitonarekin, Filipinetan bizi den idazlearen kontuak, Izua Hemen, Bederatzi gutun t’erdi, Lehen amodioa Suedian, Kilkirra eta Roulottea, Euliak ez dira argazkietan azaltzen…

Azken kritikak

Maitasun kapitala
Karmele Jaio

Jon Jimenez

Bortxaketa
Joyce Carol Oates

Ibon Egaña

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Mikel Asurmendi

Ulu egiteko bolondres bila
Harkaitz Cano

Maddi Galdos Areta

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Asier Urkiza

Itzulerak
Miren Agur Meabe

Nagore Fernandez

Independentzien eguzkiak
Ahmadou Kourouma

Irati Majuelo

Kangaroo
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Sara Cabrera

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Jose Luis Padron

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu Bilbao

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Emakume izoztua
Annie Ernaux

Asier Urkiza

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

Nagore Fernandez

Antilletan galdurik
Kepa Larrea

Jon Jimenez

Artxiboa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

2023(e)ko apirila

2023(e)ko martxoa

Hedabideak