kritiken hemeroteka

7.572 kritika

Azken kritikak

« | »

Hitzak eta giltzak / Iñigo Aranbarri / Alberdania, 2001

Hitzen bila Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-10-20

Ez dago nire ohitura sendo eta egunerokoen artean euskal hitzei buruzko liburuak irakurtzea. Aitor dezadan noiz edo noiz eta hala beharrez hiztegiak irakurri egiten ditudala, egunero hainbat hitz irensten ditut, nobelagile greziar baten detektibe ezagun batengandik ikasi bezala: egunero hitz zehatz batzuk hartu eta zilipurdika ipini haiek. Badakit Iñigok eta beste askok idatzi dituzten tankera horretako liburuek meritua dutela, hitzen atzetik ibili baitira halakook, nola ehiztaria galeperren atzetik, galsoroetan barrena. Baina halako liburuak irakurri ondoren, halako idazleek hitzen bilatzaile ez garenoi —urre-bilatzaile ere ez gara eta ez da ezer gertatzen—, errieta egiten digutela iruditzen zait, gu ez garelako ohartu haiek ohartu direnez. Eta tontotzat hartzen gaituztela ere bai, haiek guk ez dakiguna dakitelako, ezkutukoa argitu balute bezala. Ez da Iñigo Aranbarriren kasua, bera gizon umila baita, azkoitiarraz gainera. Hitzek, euskal hitzek liluratu egin dute, sorgindu, nola lamiek marinelak, hitzek ipuinak esaten baitizkiote entzun nahi dutenari, baina erotu ere bai, noski.

Lilurapean idatzitako guztiak literatura bihurtzeko arriskua du, eta nago Iñigo Aranbarrik, lehentxeago Anjel Lertxundik edo Koldo Izagirrek, literatura egiten duela, eta literatura ona, esango nuke. Testuak ondo, oso ondo, idatzita daude, eta alde horretatik ez dute ez irakurtzeko aitzakiarik. Tonua ez da beti bat, batzuetan idatzitakoak ipuinaren antza hartzen du, eta bestetik saioa benazko, pisu eta lodiarena. Abiapuntua, gehienetan, idazlearen beraren esperientziako anekdota bat da, subjektiboa eta arbitrarioa beraz, baina halaxe izaten da gehienetan idazlearen abiapuntua, zerbait esan nahi duenean. Saio antzeko testuak, esan dut, astunagoak dira, helburu didaktikoa baitute, ezer baino lehenago. Baina besteetan, ipuinaren antzekoetan, harribitxiak daude benetan.

Azken kritikak

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak