kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Hitzak eta giltzak / Iñigo Aranbarri / Alberdania, 2001

Hitzen bila Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-10-20

Ez dago nire ohitura sendo eta egunerokoen artean euskal hitzei buruzko liburuak irakurtzea. Aitor dezadan noiz edo noiz eta hala beharrez hiztegiak irakurri egiten ditudala, egunero hainbat hitz irensten ditut, nobelagile greziar baten detektibe ezagun batengandik ikasi bezala: egunero hitz zehatz batzuk hartu eta zilipurdika ipini haiek. Badakit Iñigok eta beste askok idatzi dituzten tankera horretako liburuek meritua dutela, hitzen atzetik ibili baitira halakook, nola ehiztaria galeperren atzetik, galsoroetan barrena. Baina halako liburuak irakurri ondoren, halako idazleek hitzen bilatzaile ez garenoi —urre-bilatzaile ere ez gara eta ez da ezer gertatzen—, errieta egiten digutela iruditzen zait, gu ez garelako ohartu haiek ohartu direnez. Eta tontotzat hartzen gaituztela ere bai, haiek guk ez dakiguna dakitelako, ezkutukoa argitu balute bezala. Ez da Iñigo Aranbarriren kasua, bera gizon umila baita, azkoitiarraz gainera. Hitzek, euskal hitzek liluratu egin dute, sorgindu, nola lamiek marinelak, hitzek ipuinak esaten baitizkiote entzun nahi dutenari, baina erotu ere bai, noski.

Lilurapean idatzitako guztiak literatura bihurtzeko arriskua du, eta nago Iñigo Aranbarrik, lehentxeago Anjel Lertxundik edo Koldo Izagirrek, literatura egiten duela, eta literatura ona, esango nuke. Testuak ondo, oso ondo, idatzita daude, eta alde horretatik ez dute ez irakurtzeko aitzakiarik. Tonua ez da beti bat, batzuetan idatzitakoak ipuinaren antza hartzen du, eta bestetik saioa benazko, pisu eta lodiarena. Abiapuntua, gehienetan, idazlearen beraren esperientziako anekdota bat da, subjektiboa eta arbitrarioa beraz, baina halaxe izaten da gehienetan idazlearen abiapuntua, zerbait esan nahi duenean. Saio antzeko testuak, esan dut, astunagoak dira, helburu didaktikoa baitute, ezer baino lehenago. Baina besteetan, ipuinaren antzekoetan, harribitxiak daude benetan.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak