kritiken hemeroteka

7.471 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiru arkuko zubia / Ismail Kadare (Juan Mari Arzallus) / Elkar, 1994

Lehena, zubia eta oraina Juan Luis Zabala / Euskaldunon Egunkaria, 1994-11-06

Oharkabean ikusi ohi ditugu gaur egun zubi zaharrak edozein ibairen gainean. Ardurarik gabe zapaltzen ditugu, lur zabala zapalduko bagenu bezalaxe, zubiaren misterioa eta edertasuna dastatu gabe. Baina zubi zahar orok bere historia eta istorioak gordetzen ditu isilean, ia inork ez gogoratzen eta ez kontatzen dituenak, baina xarmaz beteak gehienak, Ismail Kadare idazle albaniarrak liburu honetan eskaintzen dizkigunak bezala.

Gaur egun autobideak, abiadura handiko trenak edota urtegiak bezala, Erdi Aroan ibai gaineko zubiak sekulako susmo gaizto, errezelo, desadostasun, istilu, borroka, mehatxu eta beldurren iturburu izan zitezkeen. Eta gaur egun autobideen, abiadura handiko trenen edota urtegien eraikuntzan bezala, zubien eraikuntzan jendea hiltzen zen garai hartan. Hori bai, batzuetan modu benetan liluragarrietan, Ismail Kadarek eleberri honetan kontatzen digun kasuan bezala.

Zubiko lanen obramaisuak Gjon abadeari modu nahasian adierazten dion gisan, mundu berri baten eredu eta tresna da zubia, otomanoek Albania Asia bihurtuko ote duten beldurrak ikaraturik duen Gjon abadeak gero eta susmo ilunagoz ikusten duen mundu berri eta anker baten sinboloa.

Kontaketa plastikoa da ia-ia Ismail Kadarerena, irudi eder eta indartsuz hornitua, Luis Astrainek azalerako egindako koadroak erakusten diguna kasu. Magia berezi batez, leuntasun gozo batez lotzen ditu gainera Kadarek irudiok, eta, leuntasun gozo horri esker, ia-ia oharkabean barneratzen da irakurlea garai historiko jakin baten gatazkagune nagusien ingurukoak diren baina funtsean gaur egungo munduarekin ere zerikusi zuzena duten galderen zurrunbiloan.

Juan Mari Arzallusek itzulitako “Hiru arkuko zubia” dugu Kadareren lehen eleberri euskaratua. Euskara bizi eta gihartsua darabil Arzallusek, oinarri-oinarrian herri euskara izanik batasunaren premiei ederki erantzuten diena.

Itzulpena denik ere ia-ia antzematen ez den itzulpena da hau, bizi-bizi eta jariakortasunez irakurtzeko modukoa. Txukuna eta harrigarria henetan goiaztarraren lana.

Azken kritikak

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Estibalitz Ezkerra

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Javier Rojo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Amaia Serrano Mariezkurrena

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak