kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Egurrezko hankak / Alvaro Rabelli / Labayru, 2006

Ezberdintasuna Jon Kortazar / El País, 2007-01-29

Euskal ipuingintza berria inork baino hobeto ezagutzen duen —ikus haren Bizkaiko euskal idazleen ipuingintza modernoa (Labayru, 2005)— Alvaro Rabelli (Basauri, 1969) ipuin liburu batekin datorkigu oraingoan teoriatik praktikara eta sorkuntzara pausoa emanik.

Egurrezko hankak deitu du bere ipuin liburua. Zenbait lehiaketan irabazle suertatu ondoren, eta zenbait ipuin han-hemenka argitaratu ostean, osotasunera begira eta batasun asmoz eginda dagoen ipuin bilduma eskaini du Rabellik oraingoan.

Alde batera utziko dugu euskararen zertzelada, bizkaieraz aurkeztu izana alegia, Labayru ikastegian ohi denez, eta liburua bere bide narratibo eta sinbolikoan irakurriko dugu.

Batasunaren kariaz, mikro-ipuinak eta ipuin luzeak tartekatu egiten dira liburuan zehar, eta horixe izan liteke liburuaren lehen ezaugarria, mikro-ipuinen agerpena, hain zuzen ere, nahiz eta Rabelli ez den lehena hori aurkezten.

Ipuin laburrok, gainera, pertsonaien izenekin loturik daude, eta hartariko batek eman dio izena bildumari.

Formaren aldetik batasuna badago liburuaren diseinuan, ez da horrelakorik gertatzen ipuinen asmamenean. Fantasiako ipuin batekin hasten da bilduma hau (Michel izenburukoarekin) eta ipuin hiritarrekin jarraitu, droga eta errealitate eta fikzioa batzeko ahaleginetan (Alizia, Aitaren azken borondatea), errealismoa sozialetik igaro (120 harmaila) eta ipuin lirikoan amaitzeko (Jon Mirande Bilbon).

Alvaro Rabellik deskribapena maite du eta giro hiritarrak osatzea, aipagarria zaio droga mundua (Alizia, Egurrezko hankak), giro jausia eta nihilista (Prologoarena eta Epilogoarena testuen arteko jauzia ikustea besterik ez dago), objektuak sinbolizatzeko joera ere nabaria da (Zapata baltzak, Egurrezko hankak, Elektrotresnak).

Paradoxa, eta ametsaren eta errealitatearen arteko kinka maiz indartsu darabil, nahiz eta zenbait ipuinetan matazaren haria ez den ongi bilbatu.

Ipuin liburu honetan Alvaro Rabellik, bestalde ipuin modernoaren historiaren teoria oso ongi ezagutzen duenak, garai desberdinetan idatzitako kontakizunak bildu ditu.

Horregatik datorkio tonu desberdinen susmoa irakurleari, eta horregatik, baita ere, hain garrantzitsua izan da egitura baterakorra jartzea liburuari, ipuinak eta mikroipuinak txandakatuz.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak