kritiken hemeroteka

7.810 kritika

Azken kritikak

« | »

Unamuno / Iñaki Soto / Mikel Soto / Elkar, 2006

Unamunori buruz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-07-07

Hain kezkatuta ibili gara (edo ibili dira ibili direnak) euskaldunon identitatearen auziarekin gora eta behera, hainbeste jira eta buelta eman dizkiogu identitate-gaiei, ezen azkenik ez dakit ez ote garen txoratu, edo zorabiatu. Ez dakigu zer egin sortzez hemengoak izanik, euskaraz idatzi ez duten idazleekin, ez dakigu non kokatu behar ditugun beraiek: gure alde edo gure aurka. Hemengoak izanik ez dira euskaldun, baina ez gara konturatzen euskaldun asko ere ez direla (edo ez garela) hemengo, hemengo soilik ez, bederen. Pio Baroja eta Miguel Unamuno dira, nire ustez, gure zorabioa eragiten dutenak. Baroja, nolabait, azkenik onartu egin dugu, gure egin dugu, kostata baina. Unamuno, dena dela, kezkagarriagoa izan zaigu. Gertaeren artean bitxikeria bada ere, sinbolikoki oso garrantzitsua da harekin gertatutakoa. Unamunoren estatuak zeukan burua norbaitek bahitu egin zuen eta ibaira bota. Hantxe aurkitu zuten. Inork ez zuen bereganatu gertaera hura, beraz, ez dakigu nor izan zen bahitzaile, egia da. Baina benetako bahiketa horren aurretik izan da Unamunoren bahiketa sinbolikorik, batekoak eta bestekoak haren buruaren jabe zirela uste izan baitute, ustez eta egitez. Batzuek euskararen liburu beltzean eta besteak espainiarraren liburu zurian sartu dutenean, laburbildu da Unamunori buruzko ikuspegi anitz eta zabala. Sinplifikatu egin da, alegia, identitate-ikurrak sinplifikatu eta pobretu diren bezala gurean.

Baina Unamuno konplexua da, eta kontraesankorra. Eta hori aitortzen dute liburuaren egileek. Dena dela, gehiegizko garrantzia ematen diote Unamunoren euskalduntasun ezari. “Euskal idazle gehienentzat euskararen inguruko haren profeziak (Unamunorenak, noski) akuilu izan dira”, irakurtzen da ondorio gisa. Ez dakit, bada, ez ote ari diren exajeratzen, ez dakit euskal idazleei axolarik izan zaien Unamunok euskarari buruz esandakoa. Belaunaldi batekoei, agian, bai. Haiek irakurri egin zuten Unamunok idatzitakoa. Arazoa, ordea, bestelakoa da; belaunaldi berriek ez dakite nor izan zen Unamuno. Liburua lagungarri izan daiteke.

Azken kritikak

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Aiora Sampedro

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Nagore Fernandez

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Hasier Rekondo

Jende likidoa
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Nuria Cano

Borroka armatua Euskadin
Emilio Lopez Adan

Mikel Asurmendi

Familiaren lexikoa
Natalia Ginzburg

Irati Majuelo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Paloma Rodriguez-Miñambres

Jende likidoa
Nerea Arrien

Nagore Fernandez

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Aiora Sampedro

Isiltasunaren ildoetan
Amaia Iturbide

Igor Estankona

Olivetti
Aitziber Etxeberria

Iban Lantxo

Artxiboa

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Hedabideak