kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Hutseaniko hazkurria / Joxemiel Bidador / Pamiela, 2010

Epika eta Lirika. Izan vs Egon. Pika eta Ebats Mikel Asurmendi / Irunero, 2011-08

Lemizkoz (lehenbizikoz) aitor dezadan titulu bera ontsa endelegatu gabe hasten dudala iruzkin hau. Gibelekoz aitzina. Bukaerakoaz amaieran aipatuko dut, eta beste delakoari buruzkoa, hots.

Hazkurria funtsezkoa dugu bizitzeko, baita funtsekoa ere Joxemiel Bidadorren poesia ulertzeko. Hutseanikoak, berriz, iradokizun gisara hartzen diot Bidadorri. Bere abizenak legez, poesiaz elikatzeko hainbat kontu eta zio iradokitzen dizkit hutseanikoak.

Bertsotan ezinean —Xalbadorren maneran, demagun— bere barne etsia —eta hesia— urratzen du poetak. Lemizkoz —Joxemiel Bidadorrek izkiriatu gisan— arauak —eta hesiak— urratzen hasten baita poeta, hitz neurtuen mugetatik aske, hitz lauetan. Barneko harrarekin borrokan, bere beste ni-arekin dihardu eleketan: lohia eta hordia iragan ditu poetak. Orekan ibili aldera betiere, identitate gabetasunaren lanturua jasan du, hiriaren morrontza —aitaren etxerik gabe dabil munduan— gizonkiaren plazera eta desplazeraren porrota eta egungo (euskal) poesiaren Niaren proiekzio faltsua agerian utziz.

Barneko etsia urraturik, kanpo etsiaz dihardu buru-belarri segidan. Hari jarraikiz hauxe ikasi diot: jaioz geroztik heriotzari buruz tai gabe abiaturik, buru-belarri ezpalkatzen ditugu memoriaren barruan aterpetutako oroitzapenak. Sekula baino gehiago memoriaz elikatutako izakariak baikara gaur egungo munduan. Zoriona merke saltzen zuen jendarte-merkatu honetan honen alternatiboa izan zaitezke, baina libre ez.

Barne zein kanpoko etsia mendera ezinak direla onarturik, historiaren harrobia zama kargaturik, munduan jarraikitzen ausartzen da poeta, oldarkor: gibelekoz aitzina, ezkortasuna onartzen du —etsipena nagusi izanagatik errealitate gordinari aitzi eginez— naufragoa izaki. Heriori erregu egiten dio, baikor egin ere, jakinik ezin dugula harengandik libratu, jakinik ere inspirazioa ez dela nahikoa poema onak idazteko, poema onenak idatzi gabekoak baitira. Hutseanian geratutakoak agian, bidezidorretan biltzen direnak —edo bide dorretan geratzen direnak—; Bidadorrean, naski.

Eta beste azkenik: Garañoko gatazkaren (bart) bezperan egin besta isilean “Bidadorrean—, andrearen eta desgizonaren gauzatzea burutuko dugu, naski. Pika eta ebats / pika bietan eta ebats / pika bietan eta ebats / pika bietan eta ebats /…ezker eta eskuin / ezker eta hiru / erdizka eta hiru…

Epika eta Lirika. Izan vs Egon. Pika eta Ebats…

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak