susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Fisikaz honatago. Ez haratago | Lezo Urreiztieta »

Aliceren abenturak lurralde miresgarrian / Lewis Carroll (Manu Lopez Gaseni) / Pamiela, 1989

Aliceren abenturak lurralde miresgarrian Josu Landa / Argia, 1990-02-04

Euskarazko itzulpengintzak egiteko duen bidea inoiz baino luzeago ageri da honelakoetan. Hau bezalako obra klasikoa —hain indarrekoa gaur egun— oraintsu arte euskaratu gabe egoteak (bertsio laburtua baino ez zegoen gure artean) gabezia ikaragarria adierazten du. Baina heldu zaizkigu azkenik Aliceren abenturak gurera, baita bide onetik heldu ere.

“Pamiela” etxeak bere gain hartu du argitalpen honen ardura, eta arazo ekonomikoetan murgilduta egon arren, ohi duen moduan burutu du: behar diren bitarteko guztiak eskeiniz, presari kontzesio txikiena ere egin gabe, testuak eta irudiak inor gutxik bezala goxatuz, egileari nahiz irakurleari zor zaizkion begiruneak oro aintzat hartuz… Argitalpen modu horrek sariren bat merezi luke, lan honegatik zein bestegatik.

Testua modu erabat atseginean emateaz gain, Lewis Carrollen jatorrizko ilustratzailea den John Tenniel-en marrazkiak tartekatu dituzte, tamaina eta maketazio aldetiko ñabardurekin batera liburu benetan xarmangarria osatuz. Edizioaren ardura Manu Lopez-ena izan da, eta itzulpena ere berea da. Bera ere liburuaren azertuan partaide da beraz.

Gainerakoan, zer esan Lewis Carroll eta bere obraz. Duela ehun urte baino gehiagoko kultura britaniarrari buruzko hainbat erreferentzia alde batera utzita, logikaren erabilpen fantastiko eta absurdoa dugu bere lorpen miresgarrietako bat. Izan ere, ez da ahantzi behar Lewis Carroll izengoitiaren atzean dagoen Doggson jauna matematikoa zela, eta logikaren alorrean ere egile klasikoetakoa dugu. Modu zientifikoetan garatutako logikaren prozedurak beste modu batera aplikatu beharraren eragina nabarmen ageri da bere literatur lanetan. Logikaren legeek eskeintzen dituzten jukutriak haurren munduko irudimen mugagabearekin nahastuz lortzen ditu Carrollek bere pasarterik miresgarrienak, errealiteatearen kontraesanak gureganatzearren guztiz lagungarriak eta sujerenteak.