kritiken hemeroteka

8.352 kritika

« | »

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak— / Angel Erro / Erein, 2022

Poeta eta maitasuna Irati Majuelo / Berria, 2022-11-06

Ia bi hamarkadaz poesiarik argitaratu gabe egon ostean, Angel Erro idazle eta zutabegileak Poema liburu bat atera berri du Blas de Otero-Angela Figuera poesia lehiaketaren karira. Azken liburutik hona igarotako urteak aipatzen ditut berariaz, garaiok ezaugarritzen dituzten abiadari zein idatzi-ahala-publikatu joerari izkin eginez, denborak eta patxadak ondutako lerroak biltzen dituelako lan honek, eta nabari da.

Izenburuari arreta jarrita (Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—), irudi luke jarraibide-orri bat dela liburu honetan aurkituko dena, baina irakurtzerakoan egin beharreko urratsak edota aintzat hartu beharreko irakaspenak izendatzetik urrun, beste zerbait da Errok lortzen duena. Irakurlearekin elkarrizketan ari da idazlea, zenbaitetan “poeten bekatu nekagarria” den bigarren pertsona singularra erabilita, edo bestela ere, gizaki ororen egunerokotasunean azaleratzen diren oinazea, maitasuna, beldurra, desira hitzetara ekarriz.

Maitasuna da, ziur aski, poemotan gailentzen den gaia, adiera zabalean. Izan maitearekikoa, amarekikoa, poesiarekikoa, izan maitemin, edertasun, oroitzapen forman. Gaiaren bueltan, badira zenbait pertsonaia bilduma osoan zehar errepikatzen direnak, eta horiek dira Poeta (eta Maitea), Ama eta Poesia. Horien bidez maitasunaren geruzak agerian geratu eta beste emozio, eszenatoki, pertsonekin gurutzatzen dira. Poetak edertasuna dakar, jolasa, ziurtasunik gabeko etorkizuna, orainean datzan maitasuna. Amari eskainitako poemek, berriz, sufrimendua eransten diote maitasunaren paisaiari, objektu pertsonalek kapsulatzen dituzten memoriak, bestearen hutsunearen formak, heriotzaren presentzia. Bereziki ederrak dira amarekin eta haren (oroi)minarekin sortzen dituen elkarrizketak. Azkenik, literaturari dagozkion lerro asko biltzen ditu liburuak, idazketaren porrot aurreikusia edota irakurketaren plazera ematen dutenak aditzera, maitasun konpartitu bat sortuz idazlearen eta irakurlearen artean, eta betiere gogoratuz “poesia arimaren ariketa ere badela / ez ahanzteko, errepika, erritmoa, erritua”.

Ez du akaso ildo nagusi bakar bat, ez du egitura itxi bat ere, mesanotxean eduki eta aldizka poema bat irakurtzeko liburua izan daiteke, edota arratsalde batez hasieratik amaierara jarraitzekoa. Berdin estiloarekin, tonu bereizia gordetzen du poema bakoitzak, lanketa desberdin bat. Hala ere, poetaren ahots garden eta umilak, ongi neurturiko hitz eta irudiek, melankoliak eta umore puntuek ematen diote batasuna, ez dago poemarik lekuz kanpo. Azken finean, irakurketara erraz egiten den poesia da Errorena, esanahi ezkuturik edota hizkuntzaren estutze bortxaturik gabea, baina barnean lirikaren ahalmena eta literariotasunaren muin ezinbestekoa biltzen dituena. Zailena egin du, beraz.

Azken kritikak

Francesco Pasqualeren bosgarren arima
Unai Elorriaga

Joxe Aldasoro

Lanbroa
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak