kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Ipuina engainua da / Iban Zaldua / Elkar, 2022

Bazen behin, ipuina Jon Martin-Etxebeste / El Diario Vasco, 2022-11-12

Meta-ipuinekin ipuin meta osatu du Iban Zalduak. Ipuingintzari buruzko hainbat ideia zerrendatu eta idazle bizimoduarekin lotutako zenbait kezka bistaratu ditu bere azken liburuan, eta literaturako irakasle lanbideari lotutako hainbat kontakizun eraiki ditu: “Tailerraren ostean”, “Kongresuan”… Bide horretarik abiatutako kontakizunetako bat da “Ipuina adulterioa da”; ziurrenik, bilduma honetako lanik borobilena. Bikote harremanean hirugarren bat sartzeak eragiten duen kaosa eta harmonia deskribatzen ditu Zalduak. Antzerako egoera marrazten du “Julen Ezeizabarrena” ipuinean ere. Garbi erakusten du espazio onirikoa partekatzea beti ez dela onerako…

Ipuinetako zenbait dagoeneko argitaratuta zeuden bestelako euskarrietan eta berreskuratu egin ditu argitalpen honetarako. 18 ipuin metatu ditu, guztira, Zalduak. Hautatutako tematiketan idazlearen posizionamendu ideologikoa euskal literaturako fikziozko obra gehienetan ohi dena baino esplizituagoa ageri da, zirikatzaile. Ipuingintzari neurria hartu dionak baizik ez dezakeen ausardiaz planteatzen ditu jolasak liburu honetan. Idazleak irakurlea harritzea lortzen du ipuin batzuetan hasieratik mahukan gordetako karta aterata. Beste batzuetan, tentsioari eusteko ariketa da ipuinari indarra ematen diona: baloi bat lurrera jausi gabe kolpetxoak ematen dakienaren erakustaldia. Zientzia fikzioa baliatzen du autoreak inongo konplexurik gabe eta zenbait ipuinetan efektu interesgarria sortzen du horri esker, ordu aldaketaren ipuinean adibidez. Beste kontakizun batzuetan etorkizun posibleak eraikitzen ditu historialariak. Arma museora egindako bisitaz diharduen lehen ipuinean, esaterako, karikaturizatu egiten du etorkizuna. Sail bereko bigarren ipuinean, berriz, Katixa Agirreren “Berriz Zentauro” eleberriarekiko paralelismoa ezarri liteke. Antzerako zerbait esan daiteke “Eskola segregazioa” izeneko ipuinaren eta Uxue Apaolazaren “Bihurguneko nasa”ri buruz ere.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak