kritiken hemeroteka

8.091 kritika

Azken kritikak

« | »

Larruazalaren periferiaz haraindi / Silvia Federici (Amaia Astobiza) / Katakrak, 2021

Kapitalismoaren kontrako deklarazioa Nagore Fernandez / Berria, 2022-02-06

Azkenaldi honetan barra-barra entzuten dugu, mugimendu eta kritika feministak bultzatuta besteak beste, guztiok garela gorputz, eta gorputz hori, gainera, une oro eraikitzen dugula, izaera performatiboa duen aldetik, egin egiten garela. Ordea, Silvia Federici, bere Larruazalaren periferiaz haraindi lanean, ez da baieztapen horiekin konformatzen; hitz horiek kritikoki epaitzeko ausardia bildu, eta zapalkuntza ororen egoerari eta eboluzioari begiratu beharrean, haratago doa, jatorrira, kausara. Gorputza du ardatz liburuak eta gorputz horrek (kolektiboki ulertuta) historikoki jasan duen desmaterializazioa eta inpertsonaltasuna. Federiciren hitzetan, kapitalismoa izan da norabide horretarantz eraman gaituen korrontea, eredu ekonomiko horren sorreratik egin ere. Gorputzak, kapitalismoaren produktutzat ulertuta, aurrez pentsatutako politika ekonomiko baten ispilu bihurtu dira. Lan honetan, hortaz, perspektiba anglozentrista batetik (gehiegi aukeran), heteropatriarkatuaren sorrera eta eboluzioa, bai eta zapalkuntza sistema ororena, intersekziotik bakarrik azal litezkeen mugimendu bezala erakusten zaizkigula ausartuko naiz esatera. Inpresioa daukat azkenaldian euskarara ekarri diren genero eta ikasketa kulturalek gorputzen eta identitate disidenteen deskapitalizazioa dutela mintzagai; burura datozkit, esate baterako, Feingbergen Borrokalari transgeneroak edo Ehrenreich eta Englishen Sorginak, emaginak eta erizainak obrak. Dakigunez, ez da gai berria kritika feministaren historian, baina, aipaturiko lanei esker (bai eta aipatu ez diren beste horrenbesteren laguntzaz ere), gero eta ikusgarriago egiten ari den joera eta azalbidea dugu, oraindik erroturik daukagun dimorfismo ortodoxoa gainditzeko arma.

Autoreak darabilen erregistroari eta lengoaiari dagokienez, irakurleak diskurtso irakurterraz batekin egingo du topo orriotan; Federici ez dabil luzamendutan eta bere iritzia buelta askorik eman gabe dakar, kritikoa da, eta zuzena. Obraren kanpo-egiturak ere irakurketa erritmo azkar horretan laguntzen duela esango nuke, lau zati nagusi baititu, eta, guztira, hamar kapitulu labur. Dena den, ez nioke irakurleari liburuak berak markatzen duen erritmo geldiezin horretan murgiltzea gomendatuko, hitz horien guztien atzean hausnarketa eta kritika sakonak ezkutatzen baitira, azaletik antzemanezinak, irakurketa pausatuago bat eskatzen dutenak, hain zuzen. Guztiek ere, gainera, oinarri zientifikoa dute: ez dira idazlearen baitan nolanahi eta ezustean ernatutako usteak soilik, hipotesi eta egiaztapen orok oinarri bibliografiko zabal bat du, urteetako ikerketa lana. Izan ere, idazlea ikertzaile bezala mintzatzen zaigu, eta ez horrenbeste idazle bezala. Ezin aipatu gabe utzi, hizkuntzaz dihardugula, Amaia Astobiza itzultzaileak egindako lan duina, kritika feministak eta mugimendu sozial orok eskatzen duen terminologiaz eta kontzeptuez ondo jantzita, Federiciren teorizazioa ez ezik, hots, edukia, idazlearen diskurtsorako abilezia ere transmititu baitigu, hau da, ahotsa, forma.

Azken kritikak

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Puta zikinak
Juno Mac / Molly Smith

Irati Majuelo

Hezurrezko kaiolak
Hasier Larretxea

Jon Martin-Etxebeste

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu

Mikel Asurmendi

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak