kritiken hemeroteka

7.471 kritika

Azken kritikak

« | »

Zorioneko familia / Iñaki Irasizabal / Elkar, 2019

Neurriaren bila Aiora Sampedro / Berria, 2019-11-03

Liburuaren atzealdeko testuan Elkar argitaletxeak adierazten dio Iñaki Irasizabal ezagutzen ez duen irakurleari egile durangarraren ohiko habitat literarioa nobela beltzen ingurukoa dela, eta norabide aldaketa suposatzen duela azken lan honek idazlearen sorkuntzan; preseski, singularrean planteatutako izenburuak nahasmendua eragin baitezake ere, Zorioneko familia hamar kontakizun laburrek osaturiko ipuin-bilduma da.

Izenburuan biltzen da, hala ere, ipuin guztiak zeharkatuko dituen hari ikusezina: familia desitxuratuen inguruko hausnarketa zenbaitetan ironiko eta usu sarkastikoa. Azaleko irudiak ere emango dio pista liburura biluzi gerturatzen denari: errauts-kutxatila baten islatutako familia irribarretsua. Heriotzak, beraz, presentzia nabarmena izango du narrazio guztietan. Era berean, alderdi horrek lotzen du bilduma egilearen aurreko ekoizpenarekin; ipuin guztiek konpartitzen dute kutsu ilun bat, eta misterioaren eta pilatutako tentsioaren arteko oreka bilatzen du Irasizabalek idazketan. Agian, bide horretatik datorkio galbidea idazleari, hartzaileari irakurketa bideratu nahian gehiegitxo esaten diolako susmoa izan baitut sarri, gehienbat, narratzaile orojakileek kontatutako pasarteetan. Misterioak indeterminazioari leku gehiago egitea eskatzen duela iruditu zait kasu horietan; kimatze lana eskertuko lukeela prosak.

Alderdi positiborik nabarmengarriena narrazioen arteko fokalizazioen aniztasuna dela esango nuke. Lantzen den gaiaren osotasunaren kontrapuntu gisa funtzionatzen dute ahots desberdinek. Asmatzen du, aldi berean, generoak eskatzen duen moduan ateratzen zukua ipuinei; hau da, ipuinen amaiera aldera, ustekabeko gertakizunak azaleratuz efektu haustailea lortzen.

Thriller poliziakoen mundutik datorren egile baten lana dela jakinik, tentuz gerturatu naiz lan honetara, eta baiki, irakurketaren aurreko susmoak baieztatu ditut: euskal giroa txertatzen dela nobela beltzaren ezaugarri den kritika sozialaren bertsio inuzentearen barnean (Krisia edo Zu eta zure arreba ipuinak horren erakusle dira). Azalduko dut esan nahi dudana: gertuko pertsonaiak ageri dira protagonista gisa, maila ertaineko pertsona arruntak; batez besteko euskal irakurlea identifikatzeko gai dena eta gizarte arazoetan eragiteko aukera duena. Sarri, baina, sozialki eragiteko behar hori kontzientziaren mandatua bilakatuko zaio irakurleari, autoreak iradoki nahi dituen sarkasmoz eta ironiaz baino gehiago, onberatasunak bultzatuta jardungo duelako. Horrela, fikziozko narrazioa kontakizun minberan erortzen da maiz.

Hori da emaitza: lana erori egiten dela justu idazlearen helburu nagusia betetzeko saiakeran; ez baitu balizko irakurleak idazlearen kritika sozial horretan begi zorrotzik aurkituko, egunerokoan bizi ditugun egoera latzen gaineko iruzkin xaloak baizik, gehiengoak irits ditzakeen deliberamendu arinak.

Azken kritikak

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Estibalitz Ezkerra

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Javier Rojo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Amaia Serrano Mariezkurrena

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak