kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Iraganaren izterrak / Gorka Salces Alcalde / Balea Zuria, 2019

Iraganari helduz, etorkizunerako poemak Aiora Sampedro / Berria, 2019-10-20

Gorka Salcesen azken poema liburua argitaratu du poesia editatzen espezializatua den Balea Zuria argitaletxeak, Donostia Kulturak antolatu duen bigarren poesia sariketako emaitza modura. Iraganaren izterrak deitzen den lana laugarren artefaktu literarioa dugu idazle portugaletetarraren ibilbidean.

Azken honekin bezalaxe, aurreko poema-bildumekin ere saritu dute idazlea, eta Ermua, Pasaia eta Hondarribia herrietako sariak jaso izan dituelako egingo zaio Salces ezaguna ohiko poesia irakurleari; baina, bazterreko genero hori lantzeaz gain, idazleak jarduten du beste sorkuntza eremu batzuetan ere: ITU Banda literarioarekin eta Lekore aldizkariarekin kolaboratu izan du, eta Durangoko Azokan kaleratzekoa den ATOPIArpg rol-jokoan ere parte hartzen ari da.

Baina luzamendutan ibiltzearen bekatuan erortzeko arriskua saihestea on denez, helduko diot, bada, hemen iruzkintzekoa dugun poema-liburuaren azterketari. Hiru ataletan banatu du egileak lana: lehenik, EGO izenburupean garatzen den poema-sorta dugu; bigarrenik, DEMOS deitutakoa; eta azkenik, COSMOS titulua duen saila. Atalen banaketak adierazten du ahots poetikoak bere enuntziazioaren bila egingo duen ibilbidea: pasarte intimoenetatik hasten da lanaren fokalizazioa; bigarren zatian, kolektibo baten ordezkari gisa harturik zuzentzen joango zaio idazlea irakurleari; eta amaitzeko atalburuan, hausnarketa metafisikoagoetan murgilduko da.

Hori adierazten dute atal bakoitzaren hasierarako aukeratutako aipamenek: lehen kapituluko sarrera-aipuak zentzu sentsoriala ematen die bertako poemei, haragiaren ospakizunean murgiltzea gomendatzen baitio idazleari. Bigarrenean, haiku baten tankerako lerroek jadanik erreferentzia egiten diete hartzaileari eta gizarteari. Azkeneko blokeari atzera-begiradaren zentzua duen testu batekin ekiten dio, lana hasi bezala amaituz, izenburuko eta lehen poemetako iraganaren erreferentzia azken ataleko poemetan berreskuratzeko.

Izan ere, lehen olerkia joandako denborari egindako aipamen bati loturik agertzen da; eta KOINE delako izenburupean, irakurleak bilduman bilatuko duen enuntziazio pertsonala gorpuztuko du, bertan elkartzen baitira iraganetik gaurdaino jasandako aldaketekin osatu den idazlearen narrazioa, gaur egungo ahots poetiko hori liburu guztian zehar bilatuko denaren emaitza balitz bezala.

Liburua nahiko iluna gerta dakioke irakurleari zenbait unetan; ez dirudi forma eta estetika bakar batenganako apustua egiten duenik, agertzen baitira egunerokotasunari lotutako poema narratiboagoak nahiz ahapaldi gutxitan laburtutako olerki hiper-laburrak, bai eta pop kulturi egindako keinuak nahiz sinbolismoaren agerpenak ere. Ni behintzat, atal batetik besterako alde tematiko horrek, adierazi berri dugun estiloaren eklektikotasun horri loturik, nahikoa atera nau irakurketatik.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak