kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Irautera / Castillo Suarez / Elkar, 2019

Bakardadeaz Javier Rojo / El Diario Vasco, 2019-05-18

Castillo Suarezen poesiak erakusten digu testu poetiko baten atzean dagoen lanketak ez duela zertan mezua ilundu: izan ere, egilearen eta irakurleen arteko komunikazioa eta testuak estetikaren aldetik jasoak izatea bat baitira Nafarroako poeta honek plazaratzen dituen lanetan. Bere azken poema liburua agertu berria da eta “Irautera” du izenburu. Bertan eskaintzen dena gehiegi sinplifikatuz, amodiozko poesian kokatu daiteke idazlana, baina azpimarratu behar da halako sailkapena sinplifikazioaren ondorio baino ez dela. Bai, amodioaz hitz egiten da, baina topiko erromantikoak alde batera utzita. Eta amodioari loturik, ia triangelu bat osatuz, gorputzaz eta bakardadeaz ere hitz egiten zaigu. Poema hauetan agertzen den moduan, maitasuna subjektua bakardadetik babesten duen sentimendua da. Bakardade esentzialean mugitzen da gizakia eta horrek sortzen duen mina leuntzeko, besteekiko zubiak eraikitzeko, maitasuna agertzen zaigu. Edonola ere gizakiak ez dio norbanakoa izateari uzten, subjektua ez baita amodioak sortu dezakeen alienazioan deuseztatuta geratzen. Amodioa, dena dela, sentimendua baino jarduera da. Horregatik ezinbestez agertzen da sexuan gorpuztasunarekin erlazionatuta.

Bestalde, maitasunaren agerraldia momentuetan neurtzen da, momentu soltez eginda baitago, haren iraupena ia-ia ilusioaren mailan geratzen delarik. Eta honek ondorio paradoxiko batera eramaten du poesia honetan agertzen dena: amodioaren izaeran bertan dago bere amaiera, eta bukatzen denean, amodioa oroitzapen bihurtzen denean, bere osotasunera heltzen da. Gizakia bakartasunera kondenatuta egonda, amodiozko momentuak etenaldi laburren parekoak dira. Castillo Suarezek bere poesian ez du komunikazio zuzena baztertzen, eta alde horretatik begiratuta, itxuraz erraz eta arazorik gabe irakurtzen eta ulertzen den poesia egiten du. Liburu honek erreferentzia mundu argi bat erakusten du, basoa, eta erreferentzia mundu horretan elurraren presentzia nabarmena da. Bi elementu horiek, baina, sinboloaren indarrarekin zedarritzen dituzte beste elementu guztiak. Lehen esan bezala, liburua, itxuraz, amodioaz ari da, benetako gaia bakardadea da, ordea.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak