kritiken hemeroteka

7.096 kritika

Azken kritikak

« | »

Emakume burugabea / Antxiñe Mendizabal Aranburu / Elkar, 2018

Sustrai berrien bila Jose Luis Padron / Bilbao, 2018-10

Antxiñe Mendizabal idazleak eta Iraia Okina ilustratzaileak Emakume burugabea (Elkar, 2018) izeneko liburua osatu dute. Emakumea eta burugabea hiztegi askotan elkarren ondoan agertzen diren bi hitz dira. Hego-haizeari ere andrehaizea esaten zaio. Freudek berak “argitu” zigun emakumeen gaitzik gehienak neurosiak baino ez direla, sexuaren errepresioaren ondorioz eratorritako neurosiak, hain justu.

Kontua da kontakizun honetan horrela pentsatzen duten guztiei arrazoia ematen hastea iruditu zitzaiola Mendizabali egokiena. Beraz, istorio honetako emakumeak zer egiten du? Guztiz konsziente, guztiz ahaltsu, bere buruaz gabetzen da, burua kentzen du. Izan ere, burua, alegia, kultura, ideologiak, gizartea, baloreak, buruan lekua hartzen duten antolatze horiek guztiak askotan traba dira gure onera itzultzeko bide horretan.

Mendizabalek emakume jakintsu bati entzun zion aspaldi emakumeek adin batetik aurrera, gorputzarekin pentsatzen ikasi behar dutela, ez buruarekin. Orduan ez zegoen oraindik hori ulertzeko adinean; orain bai. Ez daki emakume guztien bidea hau den, berea izan da, eta ezagutzen dituen lagun bakar batzuk ere horretan ari dira: gorputzarekin pentsatzen ikasten ari dira, bera bezala, gaztetatik beren gorputzetik erauziak, arroztuak, hutsik sentitu izan diren emakumeak dira, beren etxeetatik erbesteratuak, eta orain itzuli egin nahi dute. Etxeaz hitz egiten duenean, oraingo honetan gorputzaz hitz egiten ari da.

*”Emakumea ez da jaiotzen, egin egiten da”, Simone de Beauvoirrek esaldi ospetsu hau egin zuenean, ziur aski, ez zion emango lan honetan ematen zaion zentzu berbera, Beauvoirrek esaldi hori esan zuenetik, deskubritu dugulako emakume egiteko eta izateko forma eta bide asko daudela. Zorionez.

Edozein modutan, egite edo eratze lanaren oinarrian beti dago sormena, eta hain justu poema itxura hartu duen ipuin hau sormenaren aldeko aldarri bat edota kanta bat izatea nahiko luke egileak. Maitasun eta askatasun kantu bihurtzea. Eta horretarako Mendizabali ez zaio falta ez errebeldiarik, ezta ausardiarik ere, emakumeei lehen, orain eta beti, ukatu, galarazi eta zigortu egin zaizkien errebeldia eta ausardia.

Azken kritikak

Hitzen ahairea
Gotzon Barandiaran

Mikel Asurmendi

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Amaia Alvarez Uria

Aramotz
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Maitalea
Marguerite Duras

Joannes Jauregi

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Ibon Egaña

Poesia kaiera
Al Berto

Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

Peru Iparragirre

Pausoa noiz luzatu
Andoni Egaña

Amaia Serrano Mariezkurrena

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk
Joxe Azurmendi

Javier Rojo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Jose Luis Padron

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aiora Sampedro

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Joannes Jauregi

Maitalea
Marguerite Duras

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Hedabideak