kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Keinu konplizeak / Karlos Cid Abasolo / Susa, 2018

Poesia hermetikoa Javier Rojo / El Diario Vasco, 2018-06-02

Oker ez banago “Keinu konplizeak” izenburuko poema liburu hau da Karlos Cid Abasolok argitara eman duen lehenengo literatur lana. Orain arte, batez ere itzultzaile moduan ezaguna izan da, eta alor honetan lana bikain burutu duenez, jakin-min berezia pizten du poesian zer egiteko gai den ikusteak. Poesia liburu honetan agertzen diren testuetan surrealismoaren presentzia nabarmentzen da lehenengo momentutik. Izan ere, poemetako elementuen artean eraikitzen diren erlazioek ohiko logika gainditzen dute, irakurlearentzat haien artean dauden harremanak misteriotsuak izango balira bezala. Osagai horiek lotzen dituzten hariak irakurlearen ikuspuntutik begiratuta ikusezinak dirudite, eta zenbait momentutan, pilaketa kaotiko baten aurrean dagoela pentsa lezake. Edonola ere, zerbaitek ordenatzen du itxurazko kaos hori. Esan nahi dut poemak ez direla pilaketa automatiko baten ondorioak, baizik eta oso pentsatuta daudela. Surrealismoa hemen ez da irrazionalismoaren sinonimoa, osagaiak lotzen dituzten hari horiek oso pertsonalak badira ere.

Bestalde, aipagarria da idazleak hizkuntza bere esperimentazio leku moduan erabiltzen duela, askotan hitzak eta asmatzen dituelarik. Irudien eta hitzen bidez mugaraino eramaten da irakurlea, eta muga hori gainditzerakoan beste errealitate batekin egingo du topo. Eta ohiko errealitatearen gainetik (surrealista, alegia) jartzen delarik, gauzek beste itxura bat hartzen dute. Irakurleak puntu horretarako egiteko ahaleginak egingo ditu, bainu jakin behar du ahalegin horiek ez dutela emaitza beterik izango, beti geratuko baitzaio antzemanezina den zerbait. Ez dugu ahaztu behar neurri handi batean liburu hermetiko baten aurrean gaudela.

Surrealismoaren ondoan mundu xixtrina erakusten diguten poemak ere agertzen dira, kontrapuntua bezala, non subjektu poetikoari galtzailearen papera tokatu zaion. Eta ez da ahaztu behar poemetan askotan nabaritzen den ikuspuntu ironikoa: izan ere zer garen pentsatzen jartzen garenean gizaki moduan ez dugu gauza handirik harrotzeko.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak