kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Maren / Alaine Agirre / Erein, 2017

Irakurlea harrapatzen Xabier Etxaniz Erle / Gara, 2018-03-24

“—Sartuko dut? / —Ez dakit… / —Ez duzu nahi? / —Bai… baina… / —Zer? / —Ez dakit… beldurra ematen dit… / —Zergatik? / —Handia daukazulako. / —Baina ikusi eta ukitu duzu beste batzuetan ere. / —Baina, baina ez dakit kabituko zaidan…”. Elkarrizketa honekin ekiten dio Alaine Agirrek gaztetxoei zuzendutako nobela honi. Ikus daitekeen bezala, gazte batzuen arteko harremanei buruzko obra dugu, harreman baita sexualak ere. Eta, ikus daitekeen bezala, nobela bizia eta irakurterraza dugu.

“Gazte nahiz helduek irakurtzeko moduko bilduma bat abiatzen du Alaine Agirrek liburu honekin, ‘Txandaka’ izenekoa, eta bertako pertsonaiak txandaka joango dira, ale batetik bestera, protagonismoa hartzen: orain Maren, gero Libe, hurrena Oier…”, hauxe diosku liburuaren kontrazalak eta, hain zuzen, Maren dugu liburu honetako protagonista; Libe eta beste pertsonaia batzuk ere ageri dira, paper nahiko garrantzitsua dutelarik, baina fokua Marenengan dago liburu honetan.

Aurreko elkarrizketa, liburuari hasiera ematen diona, Marenen etxean gertatzen da; Maren eta Peruren artekoa kontatzen du, bai eta Marenek amodioa egiten duen lehen aldia nolakoa izan den ere. Irakurlea berehala identifika daiteke protagonistarekin, honen beldur, kezka, pentsamendu, zalantza eta abarren lekuko baikara. Marenentzat garrantzitsua da Perurekin izaniko harremana; mutilaren jokabideak, aldiz, neskaren haserrea sorraraziko du eta bien artekoa hoztu egingo da.

Gaur egungo neska-mutilen giroaren isla da obra hau. Protagonista nagusiak hamasei urte ditu eta gurasoen nahia betetzen du, ikasketetan nota onak atera, alkoholik eta zigarrorik dastatu ere ez (edo oso gutxi etxeratzerakoan amaren kontrola pasatzeko moduan)… mundu perfektu hori, ordea, erortzen hasiko da poliki-poliki; hasieran Perurekin izanikoagatik, ondoren ezagutzen duen neska batengatik, Libe. Erdian, Marenen sentimendu zurrunbilo horren erdian, Ane ageri zaigu, Marenen lagun mina, eta hau bezala gaztaroko sentsazio eta sentimendu sumendi batean sarturik. “Maren” obra 29 kapitulu laburretan dago egituratuta eta horrek, eta egileak erabilitako estiloak, oso irakurterraza egiten dute nobela. Ekintza ugari daude, deskribapenak badira ere, gertakariek dute pisurik handiena. Irakurlea alde batetik bestera darama egileak, gertakari batetik horrek sorrarazitako egoeraren deskribapenera eta ondorioetara. Marenen munduan barrenako bidaia horretan, irakurlea eskolan, etxean eta tabernetan zehar arituko da. Eta eskolan izaniko jarrera aldaketa horrek zer nolako egoera sortuko duen etxean; tabernan jazotakoek, nolako oihartzuna, berriz, Maren eta bere lagunaren artekoan; Liberi emaniko musuak nolako ametsak sortuko dituen Marenen ohean… Bai, liburu honetan maitasuna, amodioa, dugulako gai nagusietakoa, hasierako maitasuna —amodioa egitean Perurekin—, zalantzazko egoera bilakatuko da eta Liberekiko harremana izaten amaitu. Agirre, beste kontu batzuen artean, nesken arteko harremanaz ari zaigulako liburuan, eta horrek zer nolako zalantza sortzen dion protagonistari, zalantza, berak uste zuelako Peruz maiteminduta zegoela.

Idazlan interesgarria dugu nobela hau. Gai asko ukitzen dituena; eta batzuetan, onartu behar dut, irakurlea gehiago jakiteko edo irakurtzeko gogoz uzten duena, eta agian bildumako hurrengo obrak irakurtzen jarraitzera bultzatzen gaituena.

Baina, edozein kasutan, oso arin eta erraz irakurtzen den nobela da. Eta honek burura dakarkit duela gutxi plazaratu den euskal kulturaren inguruko estudioaren emaitza; euskaldunok gutxi irakurtzen dugu euskaraz, eta horren arrazoi nagusietako bat zailtasuna omen da; euskaraz irakurtzeko dugun zailtasuna. Liburu honekin, behintzat, euskal irakurleek ezingo dute aitzakia hori erabili…

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak