kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Azken zakatzak / Martxel Mariskal / Susa, 2017

Hutsalkeriaren aurrean Javier Rojo / El Correo, 2017-05-20

“Azken zakatzak” liburuaren solapan esaten denari erreparatuz gero, ikusiko dugu poema liburu hau Martxel Mariskal Balerdik argitara ematen duen bigarrena dela eta lehenengo liburua, 2002. urtean, gaztelaniaz idatziko nobela bat izan zela. 1964an jaiotako idazle batentzat ibilbide laburregia dirudi. Edonola ere, ezin esan daiteke idazleak literaturaren alorrean egindako lana liburu formatuan agertutako bi idazlan horietara mugatzen denik, bere obrak beste formatu batzuetan ere agertu baitira. Besteak beste, kantuen letrak atontzen aritua izan da idazlea. Beste hitzetan esanda, liburuetan bere ibilbidea laburra bada ere, literaturaren esparruan eskarmentua duen idazle baten aurrean gaude. Eta irakurlea “Azken zakatzak” irakurtzean erraz ohartuko den bezala, eskarmentu hori nabaritu egiten da liburu horretan biltzen diren poemetan.

Poemak egiteko idazleak erabili duen teknikarik garrantzizkoena pilaketan oinarritzen da. Egoera batzuk aurkezten ditu, batzuetan surrealismo punttu bat ere badutenak, irudien kategoriara igota. Irudi horiek, bestalde, bata bestearen atzetik agertzen dira, eta irakurlearen esku gelditzen da haien arteko harremanak zeintzuk diren ulertzea. Batzuetan irudien arteko erlazioa eraikitzea zaila da, logika alde batera utzita bestelako loturak baitaude beraien artean. Edonola ere, irudien akumulazio horrek inpresio orokor bat erakusten dute. Mariskalen poesian bi osagai agertzen zaizkigu kontrajarrita, batetik gaurko bizitzak erakusten duen hutsalkeria, bestetik hutsalkeria horren aurrean zerbait trinkotan oinarritu beharra. Izan ere, gure gizarte honetan ia dena itxura denean, non aurkitu lezake gizakiak euskarri sendoren bat? Dilema honen aurrean agertzen zaigu gizakia.

Ez dut esango idazleak transzendentziaren beharra planteatzen duenik poesia honetan, ez baita horrelakorik. Baina munduak distopia erraldoia dirudienean, zerbait sendoren presentziak bermeren bat erakuts dezake. Postmodernitateak sortzen duen indiferentziaren aurrean altxatzen da poema liburu hau, aldarrikapen moduan ere irakur daitekeena, poesiak erresistentziarako azken lubakia eskaintzen du-eta.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak