kritiken hemeroteka

7.304 kritika

Azken kritikak

« | »

Azken zakatzak / Martxel Mariskal / Susa, 2017

Hutsalkeriaren aurrean Javier Rojo / El Correo, 2017-05-20

“Azken zakatzak” liburuaren solapan esaten denari erreparatuz gero, ikusiko dugu poema liburu hau Martxel Mariskal Balerdik argitara ematen duen bigarrena dela eta lehenengo liburua, 2002. urtean, gaztelaniaz idatziko nobela bat izan zela. 1964an jaiotako idazle batentzat ibilbide laburregia dirudi. Edonola ere, ezin esan daiteke idazleak literaturaren alorrean egindako lana liburu formatuan agertutako bi idazlan horietara mugatzen denik, bere obrak beste formatu batzuetan ere agertu baitira. Besteak beste, kantuen letrak atontzen aritua izan da idazlea. Beste hitzetan esanda, liburuetan bere ibilbidea laburra bada ere, literaturaren esparruan eskarmentua duen idazle baten aurrean gaude. Eta irakurlea “Azken zakatzak” irakurtzean erraz ohartuko den bezala, eskarmentu hori nabaritu egiten da liburu horretan biltzen diren poemetan.

Poemak egiteko idazleak erabili duen teknikarik garrantzizkoena pilaketan oinarritzen da. Egoera batzuk aurkezten ditu, batzuetan surrealismo punttu bat ere badutenak, irudien kategoriara igota. Irudi horiek, bestalde, bata bestearen atzetik agertzen dira, eta irakurlearen esku gelditzen da haien arteko harremanak zeintzuk diren ulertzea. Batzuetan irudien arteko erlazioa eraikitzea zaila da, logika alde batera utzita bestelako loturak baitaude beraien artean. Edonola ere, irudien akumulazio horrek inpresio orokor bat erakusten dute. Mariskalen poesian bi osagai agertzen zaizkigu kontrajarrita, batetik gaurko bizitzak erakusten duen hutsalkeria, bestetik hutsalkeria horren aurrean zerbait trinkotan oinarritu beharra. Izan ere, gure gizarte honetan ia dena itxura denean, non aurkitu lezake gizakiak euskarri sendoren bat? Dilema honen aurrean agertzen zaigu gizakia.

Ez dut esango idazleak transzendentziaren beharra planteatzen duenik poesia honetan, ez baita horrelakorik. Baina munduak distopia erraldoia dirudienean, zerbait sendoren presentziak bermeren bat erakuts dezake. Postmodernitateak sortzen duen indiferentziaren aurrean altxatzen da poema liburu hau, aldarrikapen moduan ere irakur daitekeena, poesiak erresistentziarako azken lubakia eskaintzen du-eta.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Iratxe Esparza

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Ibon Egaña

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Javier Rojo

Fake news, ez dira atzo goizekoak
Fito Rodriguez

Mikel Asurmendi

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak