Hamar manamenduak / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2002

Arauak hautsiz Javier Rojo / El Correo, 2003-01-22

“Hamar mandamenduak” deitzen da Xabier Etxaniz Rojoren narrazio liburu hau, nahiz eta hamaika izan bertan agertzen diren mandamenduak eta ipuinak. Mandamenduek, aginduek, beti dute berez, haiek ez betetzeko joera, kontrakarrean ibiltzeko tentazio liluragarria. Debekuek, antza, gonbidatzen dute debekatutakoa egitera, aginduei muzin eginez. Premisa honen gainean eraikita agertzen bide dira liburu honetako ipuinak. Mugan, gizartearen mugan, normalitatearen mugan zein zorotasunaren mugan, dauden pertsonaiak izaten dira istorio hauteko protagonistak. Eta mugan dauden pertsonaia hauek, hamar mandamenduen itxurapean gure gizartearen oinarrian dauden arauak hausten dituzte. Pertsonaiak, agian, eskematikoegiak dira, eta idazleak kontatzen dituen istorioetan sorpresaren bat gordetzeko asmoa badu ere, azkenean, nahikoa errez aurreikus dezake irakurleak istorio hauetan azalduko zaiona, behin eta berriro paradoxa erabiltzen baita. Umore falta ere ez dute istorio hauetako batzuek, baina honelako planteamenduen gainean egindako liburu batean espero daitekeenez, umore beltza da bertan nagusitzen dena. Edonola ere, liburu koherentea egiten saiatu da idazlea, halako egitasmoari hasieratik eta bukaeraraino ekinez.