kritiken hemeroteka

8.350 kritika

« | »

Errautsera arteko sugarra / Imanol Zurutuza / Elkar, 2002

Gaitza zer den Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-01-19

Zalantza izan dut une batez izenburu zaileko liburu honi jeneroa jartzerakoan, ez bainekien saiakera ote, ala poesia. Azkenik eleberria jartzea erabaki dut, jakinik, eleberriak, gaur egun bederen, saiakeratik hartzen duela arnasa, poesiatik bezainbat. Baina “eleberri” hitzak ere ez du erabat laburtzen liburuak bere osotasunean, bere handitasunean, bere neurriz kanpoko zabalkundean, esan nahi duena. Nago liburua ibaiaren irudiarekin aldera daitekeela (ez naiz horretan oso orijinala; liburu-ibai asko dago munduan, ibaiarena baita metaforetan zaharrena ez bada ere, zaharrenetakoa bai), ibaia iturri baita hasieran bederen, gorputza hartzen du gero, besoak eransten zaizkionean, eta azkenik itsasoarekin elkartzean ez jakin non ote ibai eta non itsaso, non ote burua. Halako tankera du liburuak. Hasieran idazlearen gogoeta, hustu-nahi edo behera beharra (nahiz hirugarren pertsonaz mozorrotu, idazlearen nia oso agerikoa da); gero testuak bere bidea hartzen du aurrera ahala, gizendu eta aberastu
egiten baita, historia (liburuak historia bat kontatu nahi du, idazleak gertu-gertutik, minetik minera, bizi izan duena), eta azkenik ez jakin amaitzen den ala, bestela, berriz hasteko prestatzen den. Gaitza du liburuak gaia, gaixotasunaz haratago den gaitza, gaitz guztiak ez baitira gaixotasun, eta gaixotasun guztiak ez gaitz ere. Gaitzaren nondik norakoa jakiterik ez dagoenez, gaitzaren jokaera ez baita arrazionala; gaitzaren iturburua non dagoen asmatzerik ez dagoenez, ez baitago toki zehatz batean; gaitza sentipen hutsa denez, gaitzari buruz jardun beharrean, gaitzetik ihes egiteko saioa da idazleak prestatu diguna. Gaitza izendatzea gaitzaz jabetzea baita, eta sendagarri ez bada ere, baliagarri zaio idazleari; izendatzen duguna geure egiten baitugu, lagun gisa. Geure egiten duguna eramangarriago zaigu, geure egin ez duguna baino. Horrela, liburuak hitzak dakartza, hiztegi batean bezala, hala “izu” nola “kontsolamendu”, hala “dolu” nola “esperantza”. Gaitza zer den ezagutzea lortu duen idazle baten liburua da; kontsolamendu bila abiatuta agian. Lortu duena, ordea, testu eder eta liluragarria da, min artean sortutako lorea bezalakoa.

Azken kritikak

Sorginak, emaginak eta erizainak
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Ez naiz ondo akordatzen
Karlos Linazasoro

Mikel Asurmendi

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Amaia Alvarez Uria

Presbiziak lagundu omen digu
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Aitor Francos

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Jon Jimenez

Itzulpena-Traducción
Angel Erro

Asier Urkiza

Maitasuna eta dirua, sexua eta heriotza
Mckenzie Wark

Nagore Fernandez

Fiesta: Eguzkia jaikitzen da
Ernest Hemingway

Aritz Galarraga

Biharraren hegietan
Maddi Sarasua Laskarai

Maddi Galdos Areta

Gaueko azken expressoa
Eneko Aizpurua

Aiora Sampedro

Aingeruak eta neskameak
June Fernandez

Ibon Egaña

...eta gauetik, euria
Fertxu Izquierdo

Nagore Fernandez

Nekropolia
Boris Pahor

Asier Urkiza

Artxiboa

2024(e)ko uztaila

2024(e)ko ekaina

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

Hedabideak