« Baionak ez daki | Bill Douglassen autotopografiaz »

Babeserako kopia / Goizalde Landabaso / Elkar, 2015

Nitasuna Javier Rojo / El Correo, 2015-11-14

Azken bolada honetan ikusi dugu nola idazle askok poesia beren nitasunaren adierazpide moduan erabiltzen duten. Eta halaxe gertatzen da Goizalde Landabasoren “Babeserako kopia” izenburuko idazlan honekin. Ildo honetan kokatzen den literaturan idazleak (poeta) eta testutik mintzo den subjektu poetikoak (testu barruko nitasunaren jabea) bat egiten dutela dirudi, edo bien arteko identifikazioa bilatzen dela behintzat esan daiteke. Era sinple baten esateko, poetak bere buruaz hitz egiten du, bere sentimenduak azaltzen ditu, bere esperientziak jartzen ditu erdigunean. Pessoaren poetaren irudiaren kontrakoa alegia. Gauza hauek kontuan hartuta, Landabasoren poema liburuan lehenengo pertsonan hitz egiten duen ahots hori gauza guztien gainetik nabarmentzen dela ohartuko da irakurlea. Eta ahots hori poetaren beraren ahotsa da. Liburuan argitaratu diren testu guztietan sentimendu bat nabarmentzen da, arroztasun sentimendua. Badirudi lubaki bat aurkezten dela subjektuaren eta munduaren artean eta subjektuak ez du mundu hori beretzat hartzen. Erromantizismoan aurkitu ohi den planteamendua da hau, existentzialismo ttantta batzuekin zipriztindua. Izan ere, irabazleen neurrian eraikitako mundu batean subjektuak galtzaileen bidetik abiatzen dela sentitzen du. Egoera honetan ez da arraroa paradoxarako joera. Bestaldetik, identitatearen ardura erakusten duen poesia baten aurrean gaude hemen, zeren poetak bere benetako izaera zein den bilatzen baitu introspekzioaren bidez. Heriotzaren gaia ere agertzen da noizean behin. Nitasunaren adierazpidean oinarritzen da poema liburu hau, baina hori egiten duten beste liburu askotan ez bezala, elaborazio poetiko handia aurkitzen dugu hemen, idazleak, sentimenduak adierazteaz gain, poema liburua idazten ari dela ahaztu ez duen seinalea.