kritiken hemeroteka

7.871 kritika

Azken kritikak

« | »

Aprika-ko basamortuan / Augustin Anabitarte / Itxaropena, 1961

Aprika-ko basamortuan Luis Mitxelena / Egan, 1962

Ibiltari ezin egonak izanak gara euskaldunok, itsasoz eta lehorrez. X-XIgn. mendetik hona behinik behin. Baina, ibiliak ibili, ez dugu gure ibilaldien berri emateko zaletasun bizirik agertu. Euskaraz ez, behintzat.

XVIIgn. mendeko Hoyarzabal-Dorreren Ternuako arrutak ez dira sail honetan sartzen, itsasketari lotuagoak baitaude literaturari baino. Eta Mourlane Mitxelenak dioenez, Eusebio Florentino Landartek idatzirik utzi zituen Muni ibai inguruko bidaldiak Mitologiaren laino artean galtzen zaizkigu ia, ez baititu inork berriz aurkitzen. Argitara bazituen, hainbestean.

Arrazoi bide du, beraz, Anabitarte jaunak aurrean daukagun liburu honetan dioenean; Nere ustez, auxe da lenbiziko biaje-liburua euskeraz idatzia. Gogora datozkidanak ez dira liburuak edo, gutxienez, Beribilez esaterako, Euskalerritik edo Euskalerriaren aldamenetik ez dira aldentzen.

Anabitarte jauna aurrenetarikoa izan da euskal eleberria lantzen, berriro ere agertzeko azkenaldi honetan Polirekin. Horrezaz gainera, lehen ere abiatua dugu bestek deus gutxi edo batere ez ukitutako gaiak euskaraz azaltzen: berea da, eta aspaldikoa, Antziñako Olinpiar Jolasak. Eta orainengo honek 1954ean Saharan barrena, Algertik Algera, egin zuen ibilaldi polita kontatzen digu.

Izugarriak eta inor gutxirentzakoak ziren antzina urrutiko bidaiak, bidezkoak nonnahi aurkitzen zituen arrisku galgarriak zirela bide. Orain ez da horrelakorik, gehienetan behintzat, baina ez pentsa orain ere ez dela halako bere gisako ausardiaren beharrik geron etxetik eta sorterritik irteteko. Ostalari, kamioiketari eta gidari beltz edo zuriekin sesioan nahiz hizketa paketsuan aritzeko bada zerbaiten premia.

Eskerrak zor dizkiogu, beraz, Anabitarte jaunari horrelako gaitasunik ez dugunok haren bitartez, by proxy bezala, gerrak oraindik airatu ez zuen Algerian barrena egin izan ahal dugun ibilaldi atsegin honegatik. Lurrak, hiriak, jendeak, ohiturak eta egunoroko gorabeherak ederki eta biziki erakusten baitizkigu sukalde-txoko beroan kuzkurturik gauden bitartean. Eta hitzak aski ez baditugu, hor dauzkagu egileak berak atera zituen argazki argiak.

Geronen txilborrari begira egon ohi garenok izan dugu aldi batez, liburu honi eskerrak, kanpo-alde zabaletan gere burua hegoairatzeko egokiera eta horretarako, hori da gehien balio duena, ez dugu beste hizkuntzetara jo beharrik izan.

Beste ibilaldirik ere badu, eta ez ahal zaigu azkeneko aldiz mintzatu Anabitarte jauna atzerriaz eta atzerritarrez! Horixe eskatzen dio behintzat bihotzez ibiltariari egonean egon dagoen honek.

Azken kritikak

Mamu eratortzeko moduak
Juanjo Olasagarre

Asier Urkiza

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Nagore Fernandez

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Paloma Rodriguez-Miñambres

Nikole bijotzekua
Edorta Jimenez

Mikel Asurmendi

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Irati Majuelo

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Hasier Rekondo

Ogia eta zirkua
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Paloma Rodriguez-Miñambres

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Txema Arinas

Bihotza negar eta irri
Maryse Conde

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Igor Estankona

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Jose Luis Padron

Artxiboa

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Hedabideak