kritiken hemeroteka

8.087 kritika

Azken kritikak

« | »

After Banksy / Eric Dicharry / Maiatz, 2014

Galderak, paradoxak, poliedroak Hasier Rekondo / Berria, 2015-04-26

T.S. Eliot poeta ingelesak honela zioskun: “Inongo bertsorik ez da aske lan txukuna egin nahi duen gizonetik”. Eric Dicharryren (Baiona, 1969) asmoa ez da lan txukuna egitea, inondik inora, eta zalantzak agertzen ditu formatu anitzeko hipertestu heterodoxo honetan bere burua benetan askea den galdetzean. Izan ere, After Banksy (Maiatz, 2014) liburu poliedrikoak galdera askatzaileak ditu ardatz. Idazlea bera, apika testu bilatzailea idazlea baino gehiago, askatu nahi du: idatziz, linkatuz, diseinatuz, hausnartuz; poesia publizitarioaren zein politikoaren bide ibiliak ibiliz. Baina Dicharry izeneko egilea gauza gehiago ere bada, hala nola, gizarte kapitalistak ekoiztutako produktu edota zabor kulturalen kopiatzaile, testu politiko-antropologiko-terapeutiko-mistiko baten ernamuinetan barneratzen dakiena.

Esaterako, errepikapenaren baliabide arras erabilia darabil kopiatzeaz duen ikuspuntua ematean: “Ez dago testu orijinalik Ez dago testu orijinalik Ez dago testu orijinalik Ez dago testu orijinalik….” (halaxe jatorrizkoan, enegarrenez) errepikatzen du KE.76 Literatura zurbila poema errepikakorrean. Eta hor datza, ene ustean, Dicharryren kondenarik lazgarriena: originaltasunik ez dagoela jakin dakien arren, borroka etengabean diharduela originaltasunaren bila, xede hutsalean.

Liburuak duen ondasunik preziatuena esaldi aforistiko zirraragarrienetan datza. “KE.61. Ez dut idazten erosia izateko. Guztiz kontrarioa. Ez erosia izateko idazten dut”. Eta aforismoen aparrari jarraiki, zergatik-zertarako idatzi dikotomiak ere badu pisurik Dicharry antropologoaren hausnarketa poetizatuetan. “KE.33. Kosmosaren / pean / hitzak / ere / begiz / erre / Proustekin / bat / egin: / teoriak / begilagunak / dira”. Nago, After Banksy desakralizatu honetan bederen, begilagun baino zerbait gehiago direla.

Formari dagokionez, poesiarik gehien sare sozialetan irakurtzen eta gauzatzen den honetan, hipertestualizazioaren garaiok ontzat hartuta, irakurleak ez du izango ustekabe hutsaletan pausatzeko aukera askorik liburuak aurrera egin ahala. Berdin aurkitu dezake “Autogaldetze aporetiko bat arratsalde hodeitsu batez” zein Euskal Kasuaz informazio eske bidali mezuan info@aguirrecenter.com posta elektronikoak automatikoki sortu ingelesezko arrapostu informatikoa. Horrela bada, Dicharryren pausuen atzetik ibili beharrean, irakurleak hobe luke testuaz gozatzea besterik gabe. Poemetan baino gehiago, pentsamenduen zirriborroetan galtzea. “KE. 79. Berritasunaren aurrean beti barre egiten da. Denborak, berritasuna zahartzen denean, klasikoa bilakatzen denean, barrea isilarazten du”.

“Ez erosia” izateko xede hori erabat sinetsita apika, apustu ausarta egin du bere bigarren entrega honetan lapurtarrak, emaitzak emaitza, begiratu azkarrak emateko baino zerbait gehiagorako baliatu baitezakegu artefaktu literario paradoxiko hau. “Edertasunaren / paradoxak / irakatsi / digunarekin / jin/jan/jun”. Paradoxaz paradoxa, azken paradoxaraino…

Azken kritikak

Gari eta goroldiozko
Anari Alberdi Santesteban

Ibai Atutxa Ordeñana

Winesburg, Ohio
Sherwood Anderson

Nagore Fernandez

Suite frantsesa (bertsio argitaragabea)
Irene Nemirovski

Asier Urkiza

Haragizko mamuak
Karmele Mitxelena

Jon Martin-Etxebeste

Sorgin-argien ehizan
Joan Mari Irigoien

Mikel Asurmendi

Balio erantzia
Ekaitz Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Amaia Alvarez Uria

Poesia kaiera
Federico Garcia Lorca

Nagore Fernandez

Humanitatearen une gorenak
Aritz Galarraga

Asier Urkiza

Soniexka
Ludmila Ulitskaia

Ibon Egaña

Solteroen dantzalekuak
Joxean Agirre

Mikel Asurmendi

Petare
Leire Ibarguren

Jose Luis Padron

Poema liburu bat —irakurtzeko jarraibideak—
Angel Erro

Hasier Rekondo

Norberak maite duena
Miren Billalabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

2023(e)ko urtarrila

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

Hedabideak