kritiken hemeroteka

7.905 kritika

Azken kritikak

« | »

Ariel eta beste poema batzuk / Sylvia Plath (Iñigo Astiz) / Denonartean, 2013

Estasia iluntasunean Peru Iparragirre / Gaztezulo, 2014-04

“Estasia iluntasunean. // Gero, muino harritsu eta distantzien / isuri urdin funsgabea”. Hala dio Sylvia Plathen (1932, Boston, AEB – 1963 Londres, Erresuma Batua) Ariel poemaren lehen ahapaldiak.

“Plathen zaldietako baten izena da Ariel, eta harekin egindako txango bat da poema honen abiapuntua”, dio poemaren izenburuari dagokion oharrak. Olerki honek ematen dio izena Plathek hil aurretik argitaratzeko prest utzi zuen poema bildumari. Otsailaren 11n bete dira 51 urte idazle estatubatuarrak bere buruaz beste egin zuenetik, eta euskaraz iritsi zaigu esku artera Ariel eta beste poema batzuk, Iñigo Astizek itzuli eta Denonartean argitaletxeak argitaratu duen poema bilduma.

Haurra zenetik idatzi zuen Plathek: zortzi urterekin lehen poema argitaratu zuen aldizkari batean. Gerora ere hainbat errebistatan argitaratu zituen bere testuak, eta gaztetatik sari andana jaso zuen. Bizitza gogorra izan zuen, behin baino gehiagotan saiatu zen bere buruaz beste egiten. Bizi artean bi liburu argitaratu zituen, The Colossus and Other Poems (1960) poema bilduma eta The Bell Jar (1963) eleberria.

Sylvia Plath ‘poesia konfesionala’ deritzon joeraren barnean kokatzen da, Alda Merini italiarra, Anne Sexton eta Allen Ginsberg estatubatuarrak, eta beste hainbatekin batera. AEBetan hedatu zen bereziki, 50eko eta 60ko hamarkadetan. 1982. urtean, hil ondorengo Pulitzer saria eman zioten The Collected Poems lanagatik.

Ikuspuntu pertsonaletik tabuak izan daitezkeen gaiak landu, eta batzuetan bortitz eta ikusgarriak diren irudiak sortzen ditu Plathek. Horregatik, nekeza izan daiteke liburuan sartzea, baina erritmoak eta hitz-jokoek zabaltzen dute bizitzaz beteriko lerroetara doan atea.

Azken kritikak

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Agur, maitea, ikusi arte
Massimo Carlotto

Asier Urkiza

Izurritea
Onintza Enbeita

Nagore Fernandez

Egungo euskal krimen-literatura
Askoren artean

Paloma Rodriguez-Miñambres

Totelak
Fermin Etxegoien

Mikel Asurmendi

Krakovia
Goizalde Landabaso

Irati Majuelo

Faith
Lander Garro

Ibon Egaña

Walden
Henry David Thoreau

Asier Urkiza

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Nagore Fernandez

Poesia kaiera
Alda Merini

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zeruak eta infernuak
J.M. Olaizola "Txiliku"

Mikel Asurmendi

Krakovia
Goizalde Landabaso

Aitor Francos

Dortokaren begirada
Jon Arretxe

Aitor Francos

Bihurguneko nasa
Uxue Apaolaza

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Hedabideak