kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Txalorik ez, arren / Harkaitz Cano / Edo!, 2014

Applause Estitxu Martinez / argia.eus, 2014-03-31

Txaloetan murgilduta eman dut arratsaldea eta ni ere belarriko karraska hura sumatzen hasi naizela esango nuke. Baina ez da gogaikarria, ez liburuxka amaitu eta horren inguruan idazten hasteko gai naizen bitartean.

Dio Harkaitzek diola Steven Spilbergek filma amaitu ondoren, azken klimaxaren ostean, beharrezkoa dela lasaialdi bat; malkoak lehortzeko denbora, istorioa biribiltzeko denbora, errealitatera itzultzeko denbora… eta txaloek dramatik distantziatu egiten gaituztela. Antzeko zerbait gertatzen zait liburuekin, liburua ixteak barneratu dudan, nauen mundutik bortitzegi askatzen nauela. Horregatik, poliki egin behar dut, denbora behar dut sofan geldirik geratzeak gorputzean sarrarazi didan hotza saihestearren besaperaino dudan (besoak nonbaitetik atera behar baitira) mantaren artean nagia pixkanaka astintzeko, ingurura begiratu eta letra ez den oro enfokatzen hasteko… eta eskuekin txalotu ez arren, nire betazalek halako txalo zaparrada egin behar dute lehor geratzen hasiak ziren begiak bustitzeko. Ez dut liburuak irakurri ostean oholtza-lanak amaitu ostean bezala txalotzen eta oraingoz ez dut liburu bat amaitu eta gero txalotzen duen inor ezagutu, nahiz eta idatziko lukeen oro (horrelako batek idatzita baino ez bailuke emango) interesgarri suertatuko zitzaidan.

Oholtzaratutakoak, aldiz, beti txalotzen ditut. Askotan kamuflaje teknika gisa erabiltzen dut txaloa, ondokoek “ez zara txalotzen ari” begiradapean ez sentitzearren. “Koldarkeria da txalo egitera bultzatzen zaituena eta ez esker ona” azaltzen du Harkaitzek. Orduan, euritakoa eskuan eta eskularruekin edo antzoki sarreran hartutako eskuorriarekin txalotzeari ekiten diot, entzun ere ez direla egingo pentsatzen dudan bitartean.

Gogoratzen naiz, ordea, Pariseko metroan jotzen ari zen saxojolea txalotu nuen hartaz. Bakarra izan nintzen, baten bat ez baitzen saxojolea metroan gurekin zetorrela ere ohartu. Txaloen arrazoi, bidaietan denetatik disfrutatze horren ondorio izan liteke, edo bestelako bidaiariei zapatak ez jaurtitzearren, ez ote zuen ba gizon horrek txanponez gain, txalorik merezi? Baliteke oholtza gainean eta duela hilabete erositako txartela eskuan edukita, metroak zihoazen horiek gizon hura txalotu izana, txaloak ez baitira inoiz objektiboegiak. Harkaitzek liburuan aipatzen du askotan sortzailearen izena dela txalotzen dena: liburuek darmaten fajak, ahoz aho dabiltzaten izenburuak… Sortzaile batzuek txaloak beti eramango dituzte haiekin, baliteke beti euren lanei txalo egitea, baina baita txalo enlatatuak bilakatzea, inoiz ez jakitea benetazko txaloak ote diren. Baliteke txalo horiek hasierako txaloen ohiartzunak baino ez izatea. Baina azken batean, txaloak dira arrakastaren ikur, eta idazle honek jasotako txaloengatik ez balitz, agian ez legoke liburu hau nire esku artean.

Harkaitz Canoren azken liburua irakurtzeko gaurko arratsalde bat oparitu diot neure buruari. (Maite ditut igande antza duten astelehenak, maite, dena merezi dudala sinesteko aitzakia milaka betebeharren artean topatzen ditudanean). Harkaitzek Artium museoan erakusgai zegoen Antoni Muntadas kataluniarraren bideo montajearen inguruan egindako hitzalditik abiatuta EDO argitaletxearen eskutik egindako saiakera laburra da. Txaloaren sindromeaz mintzatzen da, txaloak dituen konnotazioetan arakatzen du berezko duen ironia kutsuarekin. Merienda goxoa, gauza asko egin behar eta egiten ez diren arratsalde baterako.

Hau da hitz zaparrada, liburua itxi eta distantzia gehiegi hartu gabe hitzez hitz txalotu nahi dudana.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak